366
VITRUVIUS. LIB. IX.
axis versatilis est inclusus, inque eo axi ænea mollis
catena est involuta, ex qua pendet ex una parte phellos
sive tympanum, quod ab aqua sublevatur, ex altera
aequo pondere phelli sacoma saburrale.
Ita quantum ab aqua phellos sublevatur, tantum saburræ -
pondus infra deducens versat axem, axis autem
tympanum; cujus tympani versatio, alias efficit uti major -
pars circuli signiferi 114, alias minor in versationibus.
suis temporibus designet horarum proprietates. Namque -
in singulis signis sui cujusque mensis dierum numeri
cava sunt perfecta, cujus bulla, quæe solis imaginem
horologiis tenere videtur, significat horarum spatia: ea
translata ex terebratione in terebrationem mensis vertentis -
perficit cursum suum.
Itaque quemadmodum sol per siderum spatia vadens,
dilatat contrahitque dies et horas, sic bulla in horologiis -
ingrediens per puncta contra centri tympani versationem, -
quotidie quum transfertur, aliis temporibus per
latiora, alis per angustiora spatia, menstruis finitionibus -
imagines efficit horarum et dierum. De administratione -
autem aquae, quemadmodum se temperet ad rationem, -
sic erit faciendum.
Post frontem horologii, intra collocetur castellum
in idque per fistulam saliat aqua, et in imo habeat cavum. -
Ad id autem affixum sit ex are tympanum 115 habens -
foramen, per quod ex castello in id aqua influat.
in eo autem minus tympanum includatur cardinibus ex
torno, masculo et femina inter se coartatis, ita uti
minus tympanum, quemadmodum epistomium, in majore -
circumagendo arte leniterque versetur.
