—  102  —
argumentirt  die  Existenz  der  Consuetudo  abrogativa,
unter  der  Bedingung  des  Consensus  specialis  Imperantis, -
  aus  der  zu  der  1.  32.  ff.  de  LL.  allegirten  l.  5.  Cod.
de  LL.  (1.  14.).  Jn  diesem  Gesetze  heißt  es:  Non  dubium -
  est,  in  legem  committere,  qui  verba  legis  amplexus,
contra  legis  nititur  voluntatem.  Nec  poenas  insertas ¬
  evitabit,  qui  se  contra  juris  sententiam  saeva  verborum ¬
  praerogativa  fraudulenter  excusat.  Nullum
enim  pactum,  nullam  conventionem,  nullum  contractum ¬
  inter  eos  videri  volumus  subsecutum,  qui  contrahunt ¬
  lege  contrahere  prohibente.  Quod  ad  omnes
etiam  legum  interpretationes  tam  veteres,  quam  novellas ¬
  trahi  generaliter  imperamus:  ut  legislatori,  quod
fieri  non  vult,  tantum  prohibuisse  sulliciat:  caeteraque ¬
  quasi  expressa,  ex  legis  liceat  voluntate  colligere:
hoc  est,  ut  ea,  quae  lege  fieri  prohibentur,  si  fuerint
facta,  non  solum  inutilia,  sed  pro  infectis  etiam  habeantur, ¬
  licet  legislator  fieri  tantum  prohibuerit,  nec
specialiter  dixerit,  inutile  esse  debere,  quod  factum
est.  Sed  etsi  quid  fuerit  subsecutum  ex  eo,  vel  ob  id,
quod  interdicente  lege  factum  est;  illud  quoque  incasse ¬
  et  inutile  esse  praecipimus.  Secundum  itaque
praedictam  regulam,  quia  ubicunque  non  servari  factum ¬
  lege  prohibente  censuimus,  certum  est,  nec  stipulationem ¬
  hujus  modi  tenere,  nec  mandatum  ullius
esse  momenti,  nec  sacramentum  admitti.  —  Wir  wollen ¬
  nur,  aller  andern  Erinnerungen  gegen  das  arg.  1.
cit.  zu  geschweigen,  unsern  Lesern  die  Frage  vorlegen: