VITRUVIUS.  LIB.  I.
40
Igitur  in  hac  re  Pythius  errasse  videtur,  quod  non
animadverterit  ex  duabus  rebus  singulas  artes  esse  compositas, -
  ex  opere  et  ejus  ratiocinatione;  ex  his  autem
unum  proprium  esse  eorum,  qui  singulis  rebus  sunt
exercitati,  id  est  operis  effectum;  alterum  commune
cum  omnibus  doctis,  id  est  ratiocinationem:  uti  medicis
et  musicis  et  de  venarum  rhythmo  et  de  pedum  motu  35.
At  si  vulnus  mederi  aut  aegrum  eripere  de  periculo  oportuerit, -
  non  accedet  musicus,  sed  id  opus  proprium  erit
medici.  Item  in  organo  non  medicus,  sed  musicus  modulabitur, -
  ut  aures  suam  cantionibus  recipiant  jucunditatem. -

Similiter  cum  astrologis  et  musicis  36  est  disputatio
communis  de  sympathia  stellarum  et  symphoniarum  in
quadratis  et  trigonis,  diatessaron  et  diapente  37  :  cum
geometris  de  visu,  qui  Grace  o  iog  appellatur;
ceterisque  omnibus  doctrinis  multæ  res  vel  omnes  communes -
  sunt  duntaxat  ad  disputandum.  Operum  vero
ingressus,  qui  manu  ac  tractationibus  ad  elegantiam  perducuntur, -
  ipsorum  sunt,  qui  proprie  una  arte  ad  faciendum -
  sunt  instituti.  Ergo  satis  abunde  videtur  fecisse,  qui
ex  singulis  doctrinis  partes  et  rationes  earum  mediocriter
habet  notas  eas  qua  necessariae  sunt  ad  architecturam
uti  si  quid  de  his  rebus  et  artibus  judicare  et  probare
opus  fuerit,  ne  deficiatur.
Quibus  vero  natura  tantum  tribuit  solertiae,  acuminis, -
  memoriae,  ut  possint  geometriam,  astrologiam,  musicen, -
  ceterasque  disciplinas  penitus  habere  notas,  praetereunt -
  officia  architectorum,  et  efficiuntur  mathematici.
Itaque  faciliter  contra  eas  disciplinas  disputare  possunt,