VITRUVIUS.  LIB.  II.
164
VII.  De  lapidicinis.
De  calce  et  arena  quibus  varietatibus  sint,  et  quas
habeant  virtutes,  dixi;  sequitur  ordo  de  lapidicinis  explicare; -
  de  quibus  et  quadrata  saxa,  et  caementorum  ad
ædificia  eximuntur  copiæ  et  comparantur.  Hae  autem
inveniuntur  esse  disparibus  et  dissimilibus  virtutibus.
Sunt  enim  aliæ  molles,  uti  sunt  circa  Urbem  Rubra
Pallienses  63,  Fidenates64,  Albanæ  65;  aliæe  temperatæe,
uti  Tiburtinæ  66,  Amiterninæ,  Soractinæ,  et  qua  sunt
his  generibus;  nonnullæ  duræ,  uti  siliceae.  Sunt  etiam
alia  genera  plura,  uti  in  Campania  ruber  et  niger
tophus  67,  in  Umbria,  et  Piceno,  et  Venetia  albus,  qui
etiam  serra  dentata,  uti  lignum,  secatur.
Sed  hac  omnia,  qua  mollia  sunt,  hanc  habent  utilitatem, -
  quod  ex  his  saxa  quum  sunt  exempta,  in  opere  faciliter -
  tractantur;  et  si  sint  in  locis  tectis,  sustinent  laborem; -
  sin  autem  in  apertis  et  patentibus,  gelicidiis  et
pruinis  congesta  friantur  et  dissolvuntur  :  item  secundum -
  ora  maritima  ab  salsugine  exesa  diffluunt,  neque
perferunt  æstus  68.  Tiburtina  vero,  et  quae  eodem  genere
sunt  omnia,  sufferunt  et  ab  oneribus  et  a  tempestatibus
injurias,  sed  ab  igni  non  possunt  esse  tuta  69,  simulque
ut  sunt  ab  eo  tacta,  dissiliunt  et  dissipantur,  ideo  quod
temperatura  naturali  parvo  sunt  humore,  item  quod  non
multum  habent  terreni,  sed  aeris  plurimum  et  ignis.
Igitur  quum  et  humor  et  terrenum  in  his  minus  inest,
tum  etiam  ignis  tactu  et  vi  vaporis  ex  his  aere  fugato,
penitus  insequens,  et  interveniorum  vacuitates  occu¬