VITRUVIUS. LIB. II.
156
aut silice coquatur 48 ; et quæ erit ex spisso et duriore,
erit utilis in structura; quae autem ex fistuloso, in tectoriis. -
Quum ea erit exstincta 49, tunc materia ita misceatur, -
ut si erit fossitia, tres arenae 5° et una calcis confundantur; -
si autem fluviatica aut marina, dua arenae
in unam calcis conjiciantur: ita enim erit justa ratio
mixtionis temperaturae. Etiam in fluviatica aut marina,
si quis testam tunsam et succretam ex tertia parte adjecerit, -
efficiet materiae temperaturam ad usum meliorem. -
Quare autem, quum recipit aquam 51 et arenam calx.
tunc confirmat structuram, hæc esse causa videtur,
quod e principiis, uti cetera corpora, ita et saxa sunt
temperata; et quae plus habent aeris, sunt tenera; quae
aquæ, lenta sunt ab humore; qua terræ, dura, quae
ignis, fragiliora. Itaque ex his saxa si, antequam coquantur, -
contusa minute mixtaque arenae conjiciantur
in structuram, non solidescunt, nec eam poterunt continère; -
quum vero conjecta in fornacem, ignis vehementi -
fervore correpta amiserint pristinae soliditatis
virtutem, tunc exustis atque exhaustis eorum viribus,
relinquuntur patentibus foraminibus et inanibus. Ergo
liquor qui est in ejus lapidis corpore, et aer quum
exustus et eruptus fuerit 52, habueritque in se residuum
calorem latentem, intinctus in aqua priusquam exeat
ignis, vim recipit, et humore penetrante in foraminum
raritates confervescit, et ita refrigeratus rejicit ex calcis
corpore fervorem.
