320
MV VITRVVII POLL.
quae bellaria significant. Distant aque ah Yrhe plus minus decimumtertium
lapidem, à Tyoure plus minus tertium, infurebantq longo tractu in onieneri, qui
hadte Teuerone, id est Tyheriolus dicitur. Quantum ero ea interuallo antiqua
Via pauimenti alluerant, repertùm topharea crusta opertum plus quàm tres pedes
alta. Quin & nes ex Albulis detulimus herbas in lapide couersas: earum enim aquarum -
all uuione magna pars agri deuastabatur, & rametis saxorum per quae fluxerant
aquae horbis insidentibus, & sole exsiccatis, eae lapidescebant. Municipes verò Tyburtini -
rectißma via in alueum pedes octo & dodrantem latum, altum pedes quin
decim coactas magno omnium commodo nostro tempore deriuarunt.
Et in Ardeatino fontes frigidi. rdea, inquit Strabo lib. v. Rutulorum
colonia, distans à mari stadijs ixx. ab Yrbe autem Viginti millibus passuum. Condita -
est à Danae Persei matre, t tradunt Plinius tib.11capite v. & Iulius salinis
cap. V111. Ynde Virgilij illud AAeneidv 1.
Quam dicitur rbem
Acrisioneis Danaè fundasse colonis,
Pracipii delata notos locus Ardea quondam
Dictus auis, & nunc magnum tenet Ardea nomen.
In agro Ardeatino erant frigidi fontes, odore sulphureo faetidi, quod etiam refert
loannes Boccarius lib.de fontibus.
Viventi coacti. Vi concepti spiritus, qui aquam exprimit, & in altùm eogit. -
ex quo incitu, & Yario Vehementique motu illisas angustis locis existimat huiusmodi -
aquas incalescere, diuerso scilicet modo, atque eae, quas paulò antè credidit igne
supposito efferuescere.
Ad summos grumorum tumulos. Libro secunda indicauimus grumum
dse collectionem terra. Hic pro montibus accipimus. Docet itaque non continuò librandos -
esse fontés, Ynde emergere Nidentur. Fiert enim plerumque, t quorum fintium -
videntur esse capita in summis montibus, si quis latus aperiat, experiatur eò
altitudinis extolli, & Veluti extrudi Nehementia concepti spiritus, dum aqua saxis,
aut alia i retinetur, quo minus libramenti sui proprietate exeat, & per angustas veaus -
exprimitur, quas si fossuris patentioribus aperueru, residit kquà, t multi decipiantur -
in librandis fontium capitibus.
In praeuijs rebus percocta. uld est perquas permeat, prinsquam in apertum
prodeat.
Vti pinnae Vestinae. estinos Altra Picenum esse tradit Strabo lib. v. Pinnam -
aute apparet oppidum esse Pinnensium, quos in Vestinis constituit Plin. lib. 111.
cap.X11. quarta Italiae regione. Hodie Penna dicitur.
Cutilis strabo lib.v. non Cutilias ocat, sed Cotiscolias a, in Cotiscolus
(inquit) frigidae aquae sunt, quarum patus & inseßo morbos curant. Plinius
Do xxx cap.1Cutilias cum Faitruniodixit. Cutiliae, ait, in Sabinis gelidismae,
suctu quodam corpora inuadunt, vt propè morsus xideri poßit, aptißimae stemacho,
nru, Yniuerso cerpori. Eas aquas ex Di necesse est aluminosas & nitrosas esse, sed
plus aluminis, quàm nitri habere.
Strumarum minuit tumores. Istramae, autore Aegineta libro i111. capite
xXX111. sunt glandulae obdurata, quibus callum, axilla, inguina occupantur, Graa -
es dicuntur, nostur etram scrofulas Vulgo appellant, fartasse quod his scrafe,
id est parcae tentantur & laborant. Struma Cornelio. Celso lib. v. cap. XXXVIII. est
tumay
