Ousica
29
que nec intentione crescerent: nec diminutione decretertius -
est: quinarius quaternario sesquiquartus est:
scerent: nec vllis accidetibus mutarentur: Hec autez
& in ceteris eoden mon quede monstrat subiecta descriptio
esse: formas: magnitudines: qualitates. habitudines
ceteraque: que per se speculata immutabilia sunt: iun(Gr -
lesgaurt
Kloser
cta vero corporibus permutantur: & multimodis variationibus -
mutabilis rei cognatione vertuntur.
¶Se differentiis quaztitatis: & que cui discipline sit de
Capitulum.iii.
putata.
Mnis vero quantitas secundum pythago
4
ram vel continua vel discreta est. Sed que
continua est: magnitudo appellatur. Que
discreta est multitudo. Quorum hec est di
Juersa & contraria pene proprietas. Multitudo -
enum a finita inchoans quaz titate crescens in infisesgeti -
Lehgd
nita progreditur. vt nullus crescendi finis occurrat.
Estque ad minimuz terminata interminabilis ad maieiusque -
principium vnitas est: qua minus est nihil. Cre¶Superpartientes -
autem tali modo reperies. disposcit -
vero per numeros atque in infinita protenditur:
nas naturalen numey a te rnario scilicet inchoanten.
nec vllus numerus. quo minus crescat: terminuz faSi -
vnun igitur intermiseris: Superbipartientem effici
cit. Sed magnitudo finitam rursus sue mensure recipernotabis. -
quod si duo: supertripartientez: quod si tres: su
pit quantitatem: Sed in infinita decrescit. Maz si sit
perquadripartientem. idemque in ceteris.
pedalis linea vel cuiuslibet alterius modi: pont in duo
equa diuidi: eiusque medietas in medietaten secari eiusque -
rursus meditas in aliam medietatem: vt nunquez vl
lus secandi magitudinen terminus fiat. ita magnitudo
quatum ad maiorem moduz terminata est: fit vero cunsuperqundripertiens -
decrescere ceperit infinita. At contra numerus. quan(Mde -
tum ad minorem modum. finitus est: infinitus autemincipit -
esse cum crescit: cuz igitur hec ita sint infinita
tamen quasi de rebus finitis philosophia pertractat:
inque rebus infinitis reperit aliquid terminatum: de
37
quo iure possit acumen proprie speculationis adhibere. -
Nanque magnitudinis alia sunt immobilia: vt terra vt
quadratum vel triangulum: vel circulus. alia sunt mobilia: -
vt sphera mundi: & quicquid in eo ranta celerita
te conuertitur. Siscrete vero quatitatis alia sunt perse: -
vt tres vel quatuor: vel ceteri numeri. Alia vo ad
aliud. vt duplum triplum: Aliaque: que ex comparatio
ne na scuntur. Sed immobilis magnitudinis geometria -
speculationem tenet. Mobilis vo scientian astro
CAdhunc vero ordinen spectans y compositas ex munomia -
persequitur: per se vero discrete quantitatis
tiplici & superparticulari: & ex multiplici & superpararithmetica -
auctor est. ad aliquid vero relate musica
tienti proportiones lector diligens speculabitur: Sed
probatur obtinere peritiam.
de his tamen omnibus in arithmeticis expeditius dictum -
est.
¶De relate pro quantitatis differentiis.
¶Cur multiplicitas ceteris antecellat.
Capitulum. iiii.
Capitulum. v.
E de ea quidem quatitate discreta que perse -
est in arithmetica sufficienter diximus:
Ed in his illud est considerandum: que mulRelate -
vero ad aliquid quatitatis simplicia
tiplex inequalitatis genus. longe duobus
quidem genera sunt tria. Unum quidem
reliquis videtur antiquius. Naturalis enimultiplex.
Aliud vo superparticulare: Ternumeri -
dispositio. in multiplicibus vnitatium -
superpartiens. Cum vero multiplex superpartiti -
que prima est: comparantur. Superparticularis veculari -
superpartientiquez miscetur: fiunt alie due ex his.
ro non vnitatis comparatione perficicur. Sed ipsoi. -
multiplex superparticularis: & multiplex superparrum -
qui post vnitatem sunt dispositi numerorum: vt
tiens. horum igitur omnium talis est regula: si vnita
ternari ad binarium, quaternarii ad ternarium. Et in
tem cunctis in naturali numero volueris comparare:
ceteris. adhunc modum Superpartientium vero lon
ratus multiplicis ordo texetur. Suo enim ad vnun duge -
retro formatio est: que nec continuis numeris complus -
est. tres ad eundem tripls. quatuor quedruplus. & in ceparatur. -
Sed intermissis: necsemper equali intermissione. -
Sed nunc quidem vna nunc vero duabus
teris eodem modo: vt subiecta descriptio. docet.
nunc vero tribus. nunc vero quatuor: atque ita in infinii -
i
ta succrescit. Amplius multiplicitas ab vnitate inciuhi -
un v pi vii viiiir
pit: superparticularitas a binario: superpartiens: pro¶ -
Si vero superparticularem proportionem qras na
portio a ternario initiun capit. Sz de his hactenus. nuncturalem -
sibi compara numerun detracta.s. vnitate vt
que daz que quesi axiomata greci vocant premittere oportres -
duobus sesqualter est: quatuor tribus: qui sesqui-