Csicolaus Judecus Uenetus. Donato Ciualello viro -
Rethorico. S.
Ecognoscens superioribus diebus -
Sonate Musarum cultor -
elegantissime quosdam diui -
Boetij de Geometria libros -
consulto Euclidis greco
exemplari. Cuius ille compluscula -
Theoremata ad verbuz
latina fecit: animaduerti eminentissimum -
geometram euclidem -
a nostris & mendose ad
modum legi: & (vt mea quiden
fert opinio) non satis recte expom. Sed prius illud fere -
traductoris culpa accidisse videtur. Is.n.quicunque tandem -
fuerit: e barbara lingua greca volumina transferens -
semilatina. reddidit. Nan vocabula quedan ita: vt
iacent: barbara dimittit: cun tan latini sua habeant & qdem -
optima ac probatissima. Quam en in quadrilate
ran figuran. Rhombun & greci & nostri appellant: ille verbo -
quodam (vt ita dican) exotico helmuaim vocat:: y
huic affinen: quam greci Rhomboiden dicunt. Similen -
helmuaim. Sunt y alie quedan quedrilatere figure: quas
greci trapezia: nostri Mensulas nominant. Has noster
hic interpres latini atques greci vocabuli pereque igna
rus Helmuarifas dicere non veretur. Sed sint sane hecleuia -
y non mi ta aiaduersione digna. Illud certe (ni fallor) -
defendi nulla excusatione pont. quod rey definitones:
quibus vt principijs totius scientie vtimur: & confunden
do falsas facit: & quas Euclides minime somniauit in
eay locun: que illius erant: temerario, quodam ausu suyponit. -
Nan stati in mitio operis linean huiuscemodi de
finitionis termino claudit. Linea est longitudo sine la
titudine: cuius quiden extremitates sunt duo puncta.
Hec vero finitio ei linee accommodari minime pont. quaz
peripherian greci nominant: cun illa extremis nullis finiatur: -
queazquez quidan ex recentioribus falsa translatione
decepti hanc tanquez Euclidis veram definitionen de fendere -
con antur: dicentesperipheriam quiden extremis & finibus -
actu carere: aptitudine vero (vt eorun vtar vocabulo) -
sines & terminos agnoscere. Quod pridiculun
&. Siquiden eoden exemplo lineam ipse definiam longitudinen -
citra latitudinen: que quiden extremis careat: quod si
reclamabis & linean obijcies rectam finitam. Respondebo -
ean finibus habilitate potentiaque vacare. quezuis
actu non vacet. Quamobrez aut vtraque definitio recipienda -
est: quo nihil pont esse absurdius: aut vtraque
reijcienda. Quod rectissima ratione fieri constabit. si
quis aiaduertat: quez incuriose egregis iste interpres duas
rerum longe aliarun desinitiones in vnam quasi forman -
coniunxerit: atque ad vnam tantun rem definiendan
assumpserit. Nam Euclides cum lineaz, difiniuisset longitudinem -
citra latitudinen: essentqz ex lineis quedan
finite & terminate. Mox declarauit: qui essent linee fines -
& termini inquiens. Linee vo extrema puncta sunt
At hic noster tam lepide traductionis auctor ex duarum -
definitionum permixtione confusioneque vnun quasi
corpus definitionis collegit: ac soli linee oogruere aptarique -
posse putauit. Ad plenan igitur linee definitionen nihil -
aliud corrogandun est preter id: quod dictun est line
am longitudinem esse citra latitudinem. Sic.n. circun
currentes lineas rectas: & siexuosas complectitur: itemfinitas -
pariter atqz infinitas. Ex quibus quiden infinitas
lineas prior nobis ian isirmata definitio manifestissime
non recipiebat. Age ostendamus nunc etiam Euclidis -
definitiones ab hoc nostro interprete (vt en in olbus -
eque diligentissimus) pretermitti quñnquez: & alias quasdam -
pro illis adhiberi, in quo quidem non multum inquirendo -
laborabimus. Nam statim post dictas descriptiones -
linean rectam his verbis definit. Linea
recta est ab vno puncto ad alium breuissima extensio
i extrenitates suas vtrunque eor recipiens. Non ita Eucli
des. Sed definitionen vniuersam breuissime colligit in
hunc modum. Recta linea est: que ex equo sua puncta
interiacet. Non secus in definitione plane superficiei aberrat. -
san cun Euclides sic definiat. Plana supersicies
en: que ex equo suas lineas interiacet. Ille quandan longealian -
commentus est definitionen hoc modo. Plana superficies -
en ab vna linea ad alian extensio in extremitates
suas recipiens. Sed hec atque alia huiuscemodi, plura
partim inscite & indocte translata: partim etiam inmutata -
& inuersa. Si vtrunque diligenter legere aliquando
tibi contigerit: per te ipse facillime deprehendes. nunc
que in expositore Campano in primum elementoy librnotaui: -
explicare tibi aggredior. In qua quiden re aboibus -
viris doctis: quibus hec nostra legere ociumerit -
petituz impetratunque esse velim: ne eos viri auctoritas -
magis moueat: quez ratio ipsa & veritas. Leguntr ita
que (vt ad ren ipaz ian venian) apud Eucliden in prino elementorum -
libro duo Theoremata: quorun alterun recipro
cat: atque recurrit ad alterun. Ambo vo deductione ad
icommodun a Campano demonstrata sunt. Sed vt quid ordiar: -
planis intelligas: accipe primun Theoremata ipracum -
eoy deductionibus ita: vt illa legit: atque astruit canpanus. -
Seinde quid fortasse peccauerit ille. quidque nos
sentiam?: breuiter audies. Theoremata igitur hec sunt.
¶Ois trianguli longius latus maiori angulo oppositun en
It vt triangulo. a. b. c. angulus. a. sit maior angus) -
lo. c. Sico: quy latus. c.b. mais erit latere. a.b. si
en i sit equele: erit per. §. angulus. a. equalis angulo. -
c. Quod est contra hipothesiz. Si auten. a.b. sit maius: -
resecetur ad equalitatem. c.b. per. 3. Sitque.d. b.
equale. c. b. erit ergo per. 5. angulus. d. c.b. equelis angulo. -
b.d. c. Sed. b.d.c. est maior angulo. b. a.c. per.
i6. Ergo. b. c.d. est maior. b. a.c. Quare multo fortimaior. -
a. c.b. pars toto. Quod est impossibile,
Tarerend y emtlig
a miniug logiori latti opporng è
¶Omnis Trianguli maiost angulo lengiue la tus oppositum -
est¬enchor
It vt in triangulo. a. b.c. lats. b. c. sit mais la
tere. a.b. Sico: qued angulus. a. erit maior angulo. -
c. & est conuersa precedentis. Si enimsit -
equalis: tunc per. 6. latus. a.b. est equale
lateri. b.c. Quod est contra hypothesim. Siautem. -
c. sit maior, tunc per precedentem latus. a. b.
