Full text: Vitruvius: Vitrvvivs Itervm Et Frontinvs À Iocvndo Revisi Repvrgatiqve Qvantvm Ex Collatione Licvit

OCTAVVS. & exilis & non altaeſt copia, ea eritnon optimo ſa-
pore, Item ſabulone ſoluto tenuis, ſed ſi inferioribus
locis inuenietur, ea erit limoſa & inſuauis. Interra
autẽ nigra ſudores & ſtillœ exiles inueniuntur, quœ
ex hybernis tempeſtatibus collectœ in ſpiſſis & ſoli-
dis locis ſubſidunt, eœhabent optimũ ſaporem, Gla-
rea uero mediocres & non certœ uenœ reperiuntur,
cœ quoq́ egregia ſunt ſuauitate, Item ſabulone ma
ſculo, arenaq́ & carbunculo certiores, & ſtabiliores
ſunt@ copiœ, eœq́ ſunt bono ſapore, Rubro ſaxo & co
pioſœ, & bonœ, ſi non per interuenia dilabantur, & liqueſcant, Sub radicibus autem montium, & in ſa-
xis ſilicibus, uberiores, & affluentiores, eœq́ frigi-
diores ſunt & ſalubriores, Campeſtribus aũt fonti
bus ſalſœ, graues, tepidœ, non ſuaues, niſi quœ ex
montibus ſub terra ſubmanantes erũpuntin medios
campos, & ubi ſunt arborum umbris contectœ, prœ-
ſtant montanorum fontium ſuauitatem. Signa autẽ
quibus terrarum generibus ſuberunt aquœ, prœter
quod ſupraſcriptum eſt, hœc erunt, ſi inueniẽtur na
ſcentia, tenuis iuncus, ſalis erratica, alnus, uitex, ha-
rundo, hedera, aliaq́ quœ eiuſmodi ſunt, quœ non
poſſunt naſci, nec aliper ſe ſine humore, Solent aũt
eademin lacunis nata eſſe, quœ ſidentes prœter reli-
quũ agrum excipiunt aquã ex hymbribus, & agris
per hyemem, diutiusq́ propter capacitatem cõſeruãt
humorem, quibus non eſt credẽdum, Sed quibusre-
gionibus & terris, nõlacunis, ed ſigna naſcuntur nõ
ſata, ſednatur aliter per ſe creata, ibi eſt quœrenda,
In quibus locis eœ non ſignificabuntur inuentiones, LIBER ſic erũt exꝑiũdœ, Fodiatur quoquouerſus locus latus
ne minus pedes ꝗnq́, in eoq́ collocetur circiter ſclis oc
caſum, ſcaphium œreum, aut plumbeũ, aut peluis, ex
his qđ erit paratum, Idq́ intrinſecus oleo ungatur,
ponaturq́ inuerſum. & ſummafoſſura operiatur ha
rundinibus, aut fronde, ſupra terra obruatur, tum
poſtero die aperiatur, & ſi in uaſœ ſtillœ ſudoresq́
crunt, is locus habebit aquam, Item ſiuas ex creta fa
ctum non coctu min ea foſſione, eademratione oper-
tum, poſitum fuerit, ſi is locus aquam habuerit, cum
apertum fuerit, uas humidumerit, & etiã diſſolue-
tur ab humore, Vellusq́ lanœ ſi collocatum erit in ea
foſſura, in ſequenti autem die deeo aqua expreſſa
erit, ſignificabit eum locum habere copiam, Non mi-
nus ſilucerna concinnata, coleiq́ plena, & accenſa, in
coloco operta fuerit collocata, & poſtero die non erit
exucta, ſed habuerit reliquias olei & ellychnii, ip-
ſaq́ humida inuenietur, indicabit eũlocum habere
aquam, ideo ꝙ omnis tepor ad ſe ducit humores, Item
in eoloco ignis ſi factus fuerit, & percale facta terra,
& aduſta, uaporem nebuloſum exſe ſuſcitauerit, is
locus habebit aquam, Cum hœc ita erũt pertentata,
& quœ ſupraſcripta ſunt ſigna inuenta, t@m depri
mendus eſt puteus in eo loco, & ſi caput erit aquœ in
uentum plures ſunt circa fodiendi, & per ſpecus in
unum locũ oẽs cõducendi, Hœc autem maxime in mõ
tibus & regionibus ſeptentrionalibus ſunt quœren
da, eo ꝙ in his & ſuauiora & ſalubriora, & copio-
ſiora inueniuntur, auerſi enim ſunt ſolis curſui, & in his locis primum crebrœ ſunt arbores & ſiluoſœ, OCTAVVS. ipſi\’q́ montes ſuashabent umbras obſtãtes, ut radii
ſolis non directiperueniant ad terram, necpoſſini
humores exſuggere, Interualla quoq́ montiũ maxi
me recipiunt hymbres, & propter ſiluarum crebrita
tem, niues ibi ab umbris arborum, & montium diu,
tius conſeruantur, deinde liquatœper terrœuenas
ꝑcolãtur, & ita ꝑueniuntad infimas montiũ radices,
ex quibus profluentes fontiũ erumpunt fluctus, Cã-
peſtribus aũt locis contrario non poſſunt haberico-
piœ, quœ & ſi fint nõ poſſunt habere ſalubritatẽ, ꝙ
ſolis uehemens impeius, propter nullam obſtantiam
umbrarum eripit exhauriendo feruens explanitie
camporum humorem. & ſi quœ ibi ſunt aquœ appa-
rentes, exhis, qđ eſt leuiſſimũ tenuiſſimũq̃́, & ſub-
tili ſalubritate aer auocans diſſipat in impetum cœ
li, quœ\’q́ grauiſſimœ durœ\’q́, & inſuaues ſuut par-
tes, eœ in fontibus campeſtribus relinquuntur.

De aquahymbrium.

88. Caput. II.

ITaq́ quœ exhimbribus aqua colligitur ſa
lubriores habet uirtutes, eo ꝙ eligitur ex
omnibus fontibus leuiſſimis ſubtilibusq̃́
tenuitatibus, deindeper aeris exercitationem perco-
lata tempeſtatibus liqueſcendo peruenit adterram,
Etiamq̃́ non crebriter in campis confluunt hymbres,
ſed in montibus, aut adipſos mõtes, ideo ꝙ humores
exterramatutino ſolis ortumoti, cum ſunt egreſſi in
quãcunq́ partem cœli, ſunt proclinati, trudũt aera,
deinde cum ſunt moti propter uacuitatemloci, poſtſe
recipiunt aeris ruentes undas, Aer autem cumruit
trudens quocũq́ humoremprœuium, ſpũs, & impe-

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer