Full text: Vitruvius: Vitrvvivs Itervm Et Frontinvs À Iocvndo Revisi Repvrgatiqve Qvantvm Ex Collatione Licvit

SEPTIMVS. ligentur. Item ſupra cameram materies ex calce & ha
rena mixta ſubinde inducatur, ut ſiquœ ſtillœ ex conti
gnationibus aut tectis ceciderint ſuſtine ātur, Sin aũt
harundinis grœcœ copid non erit, de paludibus tenu
es colligantur, & mataxœ, tomicœ ad iuſtam longitudi
nem una craſſitudine alligationibus temperentur, dũ
ne plus inter duos nodos alligationibus binos pedes
diſtent, & hœ ad aſſeres (uti ſupraſcriptum eſt) tomi
cæ religentur, cultelli\’q́ lignei in eas cōfigantur, Cœte
ra omnia (uti ſupraſcriptum eſt) expediātur, Came
ris diſpoſitis & intextis, imum cœlum earum trulliſ
ſetur, deinde arena dirigatur, poſtea aut creta, aut
marmore poliatur, Cum camerœ politœ fuerint, ſub
eas coronœ ſunt ſubiciendœ, eœ\’q́ ꝗ̃ maxime tenues et
ſubtiles oportere fieri uidentur. Cum enim grandes
ſunt, pondere deducuntur, nec poſſunt ſe ſuſtinere,
in his\’q́ minime gypſum debet admiſceri, ſed excre-
to marmore uno tenore perduci, utine prœcipiẽdo nō
patiatur uno tenore opus inareſcere, Etiamq́ cauẽdœ
ſunt in cameris priſ corum diſpoſitiones, ꝙ earũ pla-
nitiœ caronarum grauipondere impẽ dentes, ſuntpe
riculoſœ, Coronarum autem aliœ ſunt purœ, aliœ cœ-
latœ, Conclauibus, autubiignis aut plura lumina
ſunt ponenda, purœ fieri debent, ut eœ facilius exter
geantur, In æſtiuis & exedris, ubi minime fumusẽ,
nec fuligo poteſt nocere, ibi celatœ ſunt faciendœ, Sem
per enim album opus propter ſuperbiam candoris nō
modo ex propriis ſed etiam ex alienis ædificiis conci-
pit fumum, Coronis explicatis parietes ꝗ̃ aſperrime
trullſſentur, poſtea autem ſupra trulliſſatione ſub- LIBER areſcente deformentur directiones arenati, uti long-
tudines ad regulam & lineam, altitudines ad ꝑpen-
diculum, anguli ad normam reſpondentes exigantur. Nanq́ ſic emendata tectoriorum in picturis erit ſpc
ties. Subareſcente iterum, ac tertio inducatur, Ita que
ſundatior erit ex arenato directura, eo firmior erit
ad uetuſtatem ſoliditas tectorii, Cum ab arena prœ-
ter trulli ſſationem non minus tribus coriis fuerit de-
for matum, tunc ẽ marmoreo grano directiones ſunt
ſubigẽdœ, dum ita materies temperetur, uti cũ ſub-
igitur non hœreat ad rutrum, ſed purum ferrũ ẽ mor
tario liberetur. Grano inducto & inareſcente, alterũ
corium mediocris dirigatur. Id cum ſubactum fuerit,
& bene fricatum, ſubtilius inducatur, Ita cum tribus
coriis arenœ, & item marmoris ſolidati parietes fue-
rint, neq́ rimas, neq́ aliud uitium in ſe recipere po
terunt, Sed & baculorum ſubactionibus fundatœ ſo-
liditates, marmoris\’q́ candore firmo leuigatœ, colori
bus cum politionibus inductis nitidos expriment ſplẽ
dores, Colores autem udo tectorio cum diligenter
ſunt inducti, ideo non remittunt, ſed ſunt perpetuo
permanentes, quòd calx in fornacibus excocto li-
quore, & facta raritatibus euanida ieiunitate coa-
cta corripit in ſe, quœ res forte eam contigerunt. mi-
xtiōibus\’q́ ex aliis poteſtatibus collatis ſeminibus ſeu
principiis, una ſolideſcendo in quibuſcun\’q́ membris
eſt formata, cum fit arida, redigitur, uti ſui generis
proprias uideatur habere qualitates. Itaq́ tectoria
quœ recte ſunt facta, neq́ uetuſtatibus fiunt horri-
da, neq́ cum exter gentur, remittũt colores, niſi ſi pa- SEPTIMVS. rum diligenter, & in arido fuerint inducti. Cum er
go ita in parietibus tectoria facta. fuerint (uti ſupra
ſcriptum eſt) & firmitatem, & ſplendorem, & adue
tuſtatem permanentem uirtutem poterunt habere. Cum uero unum corium arenœ, & unum minuti map
moris erit inductum, tenuitas eius minus ualendo
faciliter rumpitur, nec ſplendorem politionibus pro
pter imbealitatem craſſitudinis propriũ obtinebit,
Quemadmodum enim ſpeculum ar gẽteum tenui la-
mella ductum incertos, et ſine uiribus habet remiſſio
res ſplendores, quod autem ẽ ſolida temperatura fue
rit factum, recipiens in ſe firmis uiribus politionem,
fulgentes in aſpectu, certas\’q́ conſider antibus ima-
gines reddit. Sic tectoria, quœ ex tenui ſũt ducta ma
teria, non modo fiunt rimoſ a, ſed etiam celeriter eua
neſcunt. Quœ autem fundata arenationis, & marmo
ris ſoliditate, ſunt craſſitudine ſpiſſa, cum ſunt po-
litionibus crebris ſubacta, non modo fiunt nitentia,
ſed etiam imagines expre ſſas aſpicientibus ex eo oꝑe
remittunt. Grœcorum uero tectores nō ſolum his ra
tionibus utendo faciunt opera firma, ſed etiam mor-
tario collocato, calce & arena ibiconfuſa, decuria ho-
minum inducta ligneis uectibus pinſant materiam,
& ita ad certamen ſubacta tunc utuntur. Itaq́ uete
ribus parietibus nonnulli cruſtas excidentes ꝓ aba-
cis utuntur, Ipſaq́ tectoria abacorum, & ſpeculorum
diuiſionibus, circa ſe prominentes habent expre ſſie
nes, Sin autem in cratitiis tectoria erunt facienda,
quibus nece ſſe eſt etiam in arrectariis, & tranſuer-
ſariis rimas fieri, (Ideo ꝙ luto cum liniuntur neceſ- LIBER ſario recipiunt humorem, Cum autem areſcunt exte
nuati in tectoriis faciunt rimas) id ut non fiat, hœc
eritratio. Cum paries totus luto inquinatus fuerit,
tunc in eo opere cānœ clauis muſcariis perpetuœ fi-
gantur, deinde iterum luto inducto ſi priores tranſ-
uerſariis harundinibus fixœ ſunt, ſecundœ erectis fi
gātur, & ita (uti ſupra ſcriptũ eſt) arenatũ, & mar
mor & omne tectoriũ inducatur, Itd cānarũ duplex
in parietibus ordinibus tranſuerſis, fixa ꝑpetuitas,
necſegmina, necrimam ullam fieri patietur.

Depolitionibus in humidis locis.

75. Cap. IIII.

OVibus rationibus ſiccis locis tectoria opor
teat fieridixi, nunc quemadmodum hu-
midis locis politiones expediantur, ut per
manere poſſint ſine uitiis, exponam. Et primum con-
clauibus, quœ planotede fuerint, ab imo pauimento
alte circiter pedibus tribus pro arenato teſta trulliſ-
ſetur, & dirigatur, uti eœ partes tectoriorum ab hu
more ne uitientur, Sin autem aliquis paries perpe-
tuos habuerit humores, paulum ab eo recedatur, & ſtruatur alter tenuis diſtans ab eo, quantum res pa
tietur, & inter duos parietes canalis ducatur inferi-
or ꝗ̃ libr amentum conclauis fuerit, habens nares ad
locum patẽtem. Item cum in altitudinem perſtructus
fuerit, relinquantur ſpir amenta. Sienim nō per na
res humor, & in imo, & in ſummo habuerit exitus,
nō minus in noua ſtructura ſe diſſipabit. His perfe-
ctis paries teſta trulli ſſetur, & dirigatur, & tuncte
ctorio poliatur.

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer