Full text: Vitruvius: M. Vitrvvivs Per Iocvndvm Solito Castigatior Factvs Cvm Figvris Et Tabvla Vt Iam Legi Et Intelligi Possit

De electione locorum ſalubrium & quæ obſint ſalubritati & vnde
lumina capiantur. # Caput. # IIII.

In ipſis vero mœnibus ea erunt principia. Primum electio loci ſaluberri-
mi. Is autem erit excelſus & non nebuloſus: non pruinoſus, regioneſ
cœli ſpectans, ne æſtuoſas, ne frigidas, ſed temperatas. Deinde ſi eui-
tabitur paluſtris vicinitas. Cum enim auræ matutinæ cum ſole orien-
te ad oppidum peruenient, & iis ortæ nebulæ adiungẽtur, ſpirituſ be-
ſtiarum paluſtrium venenatos cum nebula mixtos in habitatorũ cor-
pora flatus ſpargent, efficient locum peſtilentem. Item ſi ſecundũ ma-
re erunt mœnia, ſpectabunt ad meridiem, aut ad occidentem, nõ erũt
ſalubria: quia per æſtatem cœlum meridianum ſole exoriente caleſcit,
meridie ardet. Item quod ſpectat ad occidentem, ſole exorto tepeſcit,
meridie calet, veſpere feruet, Igitur mutatiõibus caloris & refrigeratio-
nis, eorpora quæ in iis locis ſunt, vitiantur. Hoc autem licet animaduer-
tere etiam ex iis quæ nõ ſunt animalia. In cellis enim uinariis tectis , lu-
mina nemo capit a meridie, nec ab occidente, ſed a ſeptentrione: ꝙ ea re-
gio nullo tempore mutationes recipit, ſed eſt firma perpetuo, & immu-
tabilis. Ideo etiam & granaria quæ ad ſolis curſum ſpectant, bonitatem
cito mutant. obſonia & poma, quæ non in ea cœli parte ponũtur quæ
eſt auerſa a ſolis curſu, nõ diu ſeruãtur. Nam ſemper calor cum exco-
quit, aeribus firmitatem eripit, & vaporibus feruidis exuggendo natu-
rales virtutes, diſſoluit eas, & feruore molleſcentes efficit imbecillas: vt
etiam in ferro animaduertimus: quod quãuis natura ſit durum, in for-
nacibus ab ignis vapore percalefactum ita molleſcit, vti in omne genus
formæ faciliter fabricetur: & idem cum molle & candens eſt, ſi refrige-
retur tinctum frigida, redureſcit, & reſtituitur in antiquam proprieta-
tem. Licet etiam conſiderare hæc ita eſſe, ex eo, ꝙ æſtate, non ſolum in
peſtilentibus locis, ſed etiam in ſalubribus, omnia corpora calore fiant
imbecilla: & per hiemem, etiam quæ ſint peſtilentiſſimæ regiones, effi-
ciantur ſalubres, ideo ꝙ a refrigerationibus ſolidantur. Non minus
etiam ꝙ quæ a frigidis regionibus corpora traducuntur in calidas, non
poſſunt durare, ſed diſſoluuntur: Quæ autem ex calidis locis, ſub ſeptẽ-
trionum regiones frigidas, non modo non laborant immutatione loci
valitudinibus, ſed etiam confirmantur. Quare cauendum eſſe uidetur
in mœnib{us} collocãdis ab iis regiõibus, quæ calorib{us}, flat{us} ad corpora ho-
minũ pñt ſpargere. Nam ꝗa ex principiis, q̃ græci {στ}οιχ{\~εῖ}α appellãt, oĩa
corpora ſunt cõpoſita, ideſt ex calore, & hũore, & terreno, & aere, & his
mixtionibus naturali tẽperatura figurant̃ oĩum aĩaliũ in mũdo genera-
timqualitates, Ergo in ꝗbus corporibus cũ exuperat e prĩcipiis calor,
tunc interficit, diſſoluit cætera feruore. Hæc autem uitia efficit ferui-

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer