Full text: Vitruvius: M. Vitrvvivs Per Iocvndvm Solito Castigatior Factvs Cvm Figvris Et Tabvla Vt Iam Legi Et Intelligi Possit

LIBER 
tres familiarum inducerentur ad infinitas sumptuum profusiones, & ut ex bonis eii¬ 
cerentur, ipsique architecti poenae timore coacti diligentius modum impensarum ra¬ 
tiocinantes explicarent, vti patres familiarum ad id, quod proparauissent, seu pau¬ 
lo amplius adiicientes, aedificia expedirent, Nam qui quadringenta ad opus pinit 
parare, si adiiciant centum habendo spe perfectionis, delectationibus tenentur. 
Qui autem adiectione dimidia, aut ampliore sumptu onerantur, amissa spe, & 
impensa abiecta, fractis rebus & animis, desistere coguntur. Nec solum id vitium 
in aedificiis, sed etiam in muneribus, quae a magistratibus foro gladiatorum sce¬ 
nisque lundorum dantur, quibus nec mora, neque expectatio concedit, sed necessitas 
finito tempore prficere cogit, vti sunt sedes spectaculorum, uelorumque inductiones, 
& ea oia, quae scenicis moribus per machinationem ad spectationes populo 
coparatur. In his verò opus est prudentia diligenti & ingenii doctissimi cogi 
tatum, quod nihil eoraem prficitur sine machinatione, Studiorumque uario ac solerti uigo 
re. Igitur quoniam haec ita sunt tradita & constituta non uidetur esse alienum, vti cau 
te summaque diligentia antequam instituantur opera, eorum expediantur rationes. Ergo 
quoniam neque lex neque moruam institutio id ponst cogere, & quotannis & praeto¬ 
res & aediles ludorum cam machinationes praeparare debent, uisum mihi est 
imperator non esse alienum, quoniam de aedificiis in prioribus uoluminibus ex¬ 
posui, in hoc qui finitionem summam corporis habet constitutam, quam sint prin 
cipia machinarum ordinata praeceptis explicare. 
I De machina quid sit & eius ab organo differentia origine 
& necessitate. 
Caput. 
I. 
Machina est continens ex materia coniunctio, maximas ad onerum motus ha¬ 
bens uirtutes, Ea mouetur ex arte circulorum rotundationibus quam graeci 
appellant, Est autem unum genus scansorium quod graece 
o dicitur, alterum spiritale, quod apud eos  appel¬ 
latur, tertium tractorium, id autem graeci  uocant, Scansorium autem est cum 
machinae ita fuerint collocatae, ut ad altitudinem tignis statutis & transuersa 
riis colligatis sine periculo scandatur ad apparatus spectationem, Spiritale est 
cum spiritus expraessionibus impulsus, & plagae uocesque organicos expri¬ 
muntur, Tractorium uero cum onera machinis pertrahuntur, aut ad alti¬ 
tudinem sublata collocantur, Scansoria ratio non arte sed audacia gloriatur, Ea ca¬ 
tenationibus & transuersariis & plexis colligationibus & erismatum fulctu 
ris continetur, Quae autem spiritu? potestate assumit ingressus, elegantes artis sub 
tilitatibus consequitur effectus, Tractoria autem maiores & magnificentia ple¬ 
nas habet ad utilitatem opportunitates, & in agendo cum prudentia sum¬ 
mas uirtutes, Ex his sunt alia quae mechanicos, alia quae organicos mouentur, 
Inter machinas & organa id uidetur esse discrimen, quod machinae pluribus ope 
ribus autem ui maiore coguntur effectus habere, uti balistae torculariumque prae 
la, Organa autem unins operae, prudenti tactu perficiunt, quòd propositu est, 
uti scorpionis, seu anisocyclorum versationes. Ergo & organa & machina¬
	        
Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer