Full text: Casati, Paolo: De igne dissertationes physicae

Diſſertatio Quinta. leant: Sic vinum maximè purum & defæcatum, homogeneum
quid eſt; ex pluribus tamen naturis inter ſe quidem ſpecie diſcre-
pantibus, ſed ad coniunctionem congregationemque aptis, coa-
luiſſe indicabit artiſicioſa diſſolutio exhibens Phlegma, Spiritum,
& Caput Mortuum. Heterogeneæ verò dicendæ Naturæ illæ ſunt,
quæ ita ſpecie differunt, vt cum cœteris, quibus conſunduntur,
copulari nequeant, & in naturam vnam coaleſcere, ſiue quia
prorſus extraneæ ſunt, ſiue quia non ſuppetit ſufficiens copia affi-
nium naturarum, quibuſcum vniantur: Sic vina aliqua ſunt in-
ſuauia, quia Tartaro non ſatis diluto abundant, quibus ſi, dum
fermenteſcebant, addita fuiſſet congruens aqua, ſuauitatem con-
ciliâſſet, tartari particulis atque Spiritibus congruo humore permi-
ſtis. Hæ autem naturæ extraneæ, factâ affinium naturarum copula-
tione, aut in fundo ſubſidunt, aut in ſuperſicie innatant, pro earum
grauitate aut leuitate.

Ex his itaque conſtat, quid in ſimilibus dicendum ſit; omnia
quippe, quæ caloris efficacitati tribuuntur, ex hac igniculorum
agitatione pendent, prout validiore aut imbecilliore motu cien-
tur: eaque calidiora dicimus, quæ ſenſum tactûs vehementiùs ir-
ritant, blandus verò cenſetur calor, quando igniculi cum ſuaui-
tate affluentes & illabentes ſenſum leniter titillant: *Calidum enim*
*paſſio quædam ſenſûs eſt*, vt ait Ariſtoteles lib. 1. Meteor. ſumma 1. cap. 4. poſt med.

Grad. His autem conſequens videtur ea, quæ calorem extrin-
ſecus aſſumpſerunt, tunc dici intepeſcere, quando immiſſi igni-
culi aut ſenſim auolantes minuuntur, aut ſegniùs agitantur; at-
que adeò tunc demum frigida erunt, quando nullus erit igniculo-
rum motus, quemadmodum in ſilice obſeruamus, cuius in venis
igniculi latent, ſed quia agitari nequeunt, propterea frigidus
apparet. At ſi frigus caloris inopiam aut abſentiam dicamus, qua-
ſi nihil eſſet poſitiuum, vt vocant, ſed mera priuatio, non lycæa
tantummodo reclamabunt, ſed & ſenſus: quamuis enim ſatis in-
telligam, quando extima animalis membra hyberni frigoris vi
obriguere, ſpiritus calidos ita ſe ad intima viſcera recipere (extru-
ſa videlicet à partibus frigore conſtipatis) vt ſæpè plus æquo inca-
leſcat cerebrum, eiuſque temperatione vitiatà, rheumatiſmo la-
boremus, aut incendatur iecur; Membra tamen ipſa ex illapſo fri-
gore cruciari ſentimus. Illud autem, vi cuius extremæ partes

Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer