Full text: Apian, Petrus: Instrvmentvm Sinvvm, sev primi mobilis

GENVINVS VSVS cupio inquirere gradum eclypticæ, qui cum eo aſcẽdit in ſphæra recta, propono mihi 15
gra. 21. mi. & quæro cõ plementũ ipſius, ſcilicet 74. gra. 39. mi. ſinum eius 96432. duco
in ſinum maximæ declinationis Solis, ſcilicet 29874. productum diuido in ſinum perfe-
ctum, & proueniũt in quotiente 38451. arcus eius eſt 22. gra. 37. mi. Si iam adſumo com
plementũ ip ſius 67. gra. 23. mi. & propono itidem mihi ſinum ipſius 92309. ſimiliter eti-
am ſinũ 15. gra. 21. mi. ſcilicet 26471. utrũ eorũ tan̈ minorem duxero in ſinum totum,
& per maiorem 92309. diuiſero, proueniũt in quotiente 28676. arcus eius eſt 16. gra. 40
mi. qui arcus eſt eclypticæ, numeratus à proxima interſectione eclypticæ & æquidialis,
eſt´ ille gradus 16. mi. 40. ♈. at ipſa intronizationis hora ſuit in medio cœli.

37.1.

EXEM-
PLVM
E piſoo [?] pi.
Operatio
lateralis.
Operatio
arcalis.

38. PRONVNCIATVM XXVI.

Quatuor illos angulos, quos eclyptica cauſſat cum meridiano, ad unum-
quod punctum, quo eclyptica meridianum tangit, artificioſe cognoſcere.

Operæprecium hic principio fuerit præſcire te, quod hic ex 4 iſtis angulis unicũ tantũ
te inuenire docebimus, quo cognito reliqui tres per ſe patent ex ſubtractione, ne plu-
res uno hic te indagare neceſſe eſt. Deinde ſcias per hãc operationẽ in prima quarta Zo
diaci à principio ♈, uſ ad finem II, inueniri angulum Borealem orientalem, in ſecun-
da à principio ♋ ad ſinẽ ♍ angulũ orientalẽ meridionalẽ, in tertia uero quarta à prinei-
pio ♎ ad finem ♐ angulũ meridionalẽ orientalẽ, & in ultima quarta etiam includi an-
gulũ Borealẽ orientalẽ. Operatio ita iſta ſic cõficietur, ꝓpone tibi illã zodiaci quar
tam, in qua punctũ eclypticæ inuenitur, & quære gradũ æquinoctialis, qui cum illo in
ſphæra recta tangit horizontẽ iuxta ꝓnunciatũ 7. deinde diſtantiã accipe puncti illius
à proxima interſectione æquinoctialis, & propone tibi ſinum ſui cõplemẽti, eũ duc in ſi-
num maximæ de clinationis, ꝓductũ diuide in ſinũ totũ, & quotientis arcus ex quadra cir
culi relinquet angulũ tibi quæſitũ. Ex quo ſi cæteros etiam angulos ſcire cupis, tunc ſub
trahe angulũ inuẽtũ ex gradibus ſemicirculi, & in reſiduo manebit angulus eius collatera
lis, qui iuxta illum eſt in medietate cœli oriẽtalis. Hinc ſi quãtitatẽ anguli Borealis occi-
dentalis cupis habere, adſume tibi quantitatẽ anguli orientalis meridionalis. qm̃ anguli
contra ſe poſiti ſemꝑ ſunt æquales. ? ? Exemplũ hoc tibi rẽ planius oſtẽder, ſi uelim ad
diẽ intronizatiõis ſcire quantitatẽ 4. illo℞ angulo℞ meridiani & eclypticæ planẽ in ipſo
meridie, qũ gradus 2. mi. 26. II, ubi tunc ☉(sun) erat, tetigit meridianũ. Primũ oĩm quæro ꝑ
ꝓnunc. 7. aſcenſionẽ rectã gradus ☉(sun), quæ eſt 60. gra. 21. mi. tantũ abeſt etiã à proxima
interſectiõe, cõplementũ illius eſt 29. gra. 39. mi. lam ſi ſinũ eius 49470. ducã in ſinũ ma
ximæ declinationis 39874. productum diuidam in ſinum totum, tuncin quotiente proue
nient 19726. arcus eius eſt 11. gra. 37. mi. qui & angulus eſt. Gradus autem illos & minu
ta ſi ſubtraxero à 90. tunc remanebunt 78. gra. 37. mi. angulus ſcilicet Borealis orienta-
lis quæſitus: hunc tibi ſubtraho à 180. ipſo nimirum ſemicirculo, rem anent 101. gra. 23. mi. quantitas illa anguli Auſtralis orientalis, & tantus etiam erit angulus occidentalis
Borealis, ſimiliter illi primo, ſcilicet 78. gra. 37. mi. æqualis eſt angulus occidentalis me
ridionalis. Et hoc modo ſatis mea quidem ſententia uidentur anguli iſti excuſsi.

38.1.

Lateralis
ingreſſus.
EXEM-
PLVM
E piſoo [?] pi.

39. PRONVNCIATVM XXVII.

Eoſdẽ angulos quatuor, q̊s eclyptica facit cũ meridiano, facilius inquirere.

Qđ ſi angulos illos diuerſo modo cupis inuenire, grauat 9 forſitã nimiũ ꝓlixaiſta ſuꝑi
oriet oꝑoſa oꝑatiõe, ꝓpones pricipio tibi ſinũ diſtãtiæ arcus pũcti eclypticæ q̃ntũ diſtet
ille à ꝓxĩa interſectiõe eclypticæ & meridiani, ſinũ illi9 rectũ tibi ꝓpone, ſimilit & ſinũ re
ctũ ipſius aſcẽſiõis rectæ, quã ex 7. ꝓnũciato inueniſti, & deide ſinũ minorẽ duc in ſinũ to-
tũ ꝓductũ diuide in maiorẽ, et arcus q̊tiẽtis oſtẽdet angulũ q̃ſitũ, Borealẽ oriẽtalẽ in q̃r-
ta prima, in ſcd’a aũt quarta zodiaci mõſtrat angulũ orientalẽ meridionalẽ, in tertia an
gulũ orientalẽ meridionalẽ, quarta ſimilit’ ut prĩa oſtendit angulũ Borealẽ oriẽtalẽ. Reli
q̊s tres angulos ita inuenies, ut præcedẽti ꝓnunciato edoctus es. ? ?Exemplũ hic tibi
dabimus huiuſmodi. in ipſo die intronizationis gradus ☉(sun), ut antea diximus, fuit 2. gra.

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer