Full text: Apian, Petrus: Instrvmentvm Sinvvm, sev primi mobilis

28. PRONVNCIATVM XVI.

Longitudinem diurnam ſuper quodcun punctum eclypticæ alia qua-
dam ratione addiſcere.

Quod ſi lõitudinẽ diurnã diuerſo modo cupis cognoſcere, quære principio ex 12. ꝓ
nunciato amplitudinẽ ☉(sun), quãdo ille eſt in primo minuto ♑, deinde ex ſuperiori pronun
ciato inquire differentiã aſcẽſionalẽ, ex ſeptimo aũt aſcẽſionem rectã gradus Solis, ad eũ
diem cuius quantita tẽ ſcire deſideras, mox multiplica ſinũ rectũ eius aſcenſionis rectæ cũ
ſinu differentiæ aſcenſionalis principij ♑, productũ partire in totũ ſinũ, arcus quotien-
tis tibi cõmonſtrabit uerã differentiã aſcenſionalẽ, eam addes ad gra. 90. in ſignis ſepten
trionalibus, ſubtrahes aũt in meridionalibus, & remanebit arcus ſemidiurnus. ? ? Ex-
emplũ ſuꝑ ea re illuſtranda accipe huiuſmodi, ſicut in ſuperiori ꝓnunciato diem introni
zationis propoſuim us, ita eundem etiam hic ſeruabimus, at eius quantitatẽ inquiſitu
rus, primum omniũ eleuationem poli aſſumo 48. gra. complementũ eius eſt 42. gra. Iam
uero per pronũciatũ 12. inuenio amplitudinẽ ☉(sun), qñ ille eſt in primo minuto ♑ 36. gra. 35. mi. ſinũ cõplemẽti illius amplitudinis 80299. duco in ſinũ totũ, ꝓductũ in ſinũ cõple-
menti maximæ declinatiõis Solis diuide, & ꝓueniũt in quotiente 87561. arcus porro eſt
61. gra. 7. mi. id quũ ſubtraho à 90. remanent 28. gra. 53. mi. differentia aſcẽſionalis oĩm
maxima, eam ſi addo ad 90. gra. ꝓdit inde mihi tempus ſemidiurnũ lõgiſ simæ diei, ſi aũt
ſubtraho à 90. reliquũ, manet tẽpus ſemidiurnũ breuiſsimæ diei totius anni. Poſtea quæ
ro aſcenſionẽ rectã (ꝑ 7. ꝓnunciatũ) gradus eclypticæ in q̊ Sol fuit die intronzationis,
& ibi inuenio 60. gra. 21. mi. iã ſinũ illius aſcenſiõis rectæ 86906. duco in ſinũ differẽtiæ
aſcenſionalis 28. gra. 53. mi. ſcilicet 48302. ꝓductũ diuido in ſinũ ꝑfectũ, et ꝓueniũt in q̊
tiente 41977. arcus erit 24. gra. 49. mi. quæ differentia uera eſt aſcenſionalis, quam ex
proximo pronunciato non paulò diuerſo adinueni, illam ſi addas ad gra. 90. (ſi quidẽ ☉(sun)
in ſigno eſt ſeptentrionali) ꝓueniet hinc arcus ſemidiurnus 114. gra. 42. mi. ꝗbus horæ 7
conficiuntur & 48. mi. productũ diuerſæ huius operationis, conſimile tamen ſuperiori.

28.1.

Illud repe-
rics ſi qua-
drantem la
teraliter in
grediaris.
EXEM-
PLVM
E piſoo [?] pi .

29. PRONVNCIATVM XVII.

Cognita regionis alicuius die longiſsima, aut alioqui propoſita, altitudi-
nem poli, in qua tanta eſt diei quantitas, ex ſphærica ſupputatione inuenire.

Non tantũ ꝑ diem lõgiſsimũ, ſed & breuiſsimũ oꝑari hoc potes, at in hoc tibi ꝓpone
diẽ lõ giſsimũ, eũ diuide in duas ꝑtes, qua℞ q̃libet dicet̃ tẽpus ſemidiurnũ, inde ſubtrahe
horas 6. q̊d inde remanet, diciſolet differẽtia aſcẽſionalis maxima, eã cõuerte in gradus,
ita, ut ſemꝑ 15. gra. reſpõdeãt horæ, & uni minuto tꝑis 15. mi. gradus. Differentiã illam
aſcenſionalẽ iã in gradus & minuta graduũ cõuerſam, diuides in duas partes æquales,
ea℞ alterutra ſufficiet tibi ad hãc oꝑationẽ. Accipe deinde & ſinũ cõplementi, eũ multi-
plica cũ ſinu cõplementi maximæ declinatiõis Solis. ſ. 66. gra. 30. mi. ꝓductũ diuide in ſi
nũ totũ, & arcus ille q̊tiẽtis ex 90. relinquet tibi amplitudinẽ ortiuã principij ♋ uel ♑ in
regiõe ꝓpoſita, eius amplitudinis ſinũ tibi ꝓpone ſimul cũ ſinu maximæ declinatiõis So
lis, minorem duc in ſinũ totũ, ꝓductũ diuide in maiorẽ, arcus illius q̊tientis mõſtrabit al-
titudinẽ æquatoris, q̃ à 90. ſublata, relin ꝗt altitudinẽ poli q̃ſitã. Eodẽ modo potes q̊cũ
tꝑe anni cognoſcere eleuationẽ poli, ſi tm̃ tibi ꝓponas ꝗ̃ntitatẽ diei et declinationẽ gra-
dus eclypticæ, quẽ ꝑmeat Sol illo die. ? ? Habe in hoc tibi ſimilitudinẽ huiuſmodi. Au
guſtæ, ubi talis intronizatio facta eſt, dies lõgiſsima horas habet 15. mi. 50. ſi uelim iã in-
de eleuationẽ poli eius loci colligere, à lõgitudine diurna, adimo horas 12. & remanẽt ho
ræ 3. mi. 50. ea ſi mediaro, habebo horã 1. mi. 55. Vel etiã diuido lõgitudinẽ diurnã totã in
duas ꝑtes, qua℞ q̃libet habebit horas 7. mi. 55. inde ſi ſubtraxero 6. horas, remanet hora
unica cũ 55. mi. ſicut prius. Horas illas poſtea redigo in gradus, & erunt 28. gra. 53. min. eos ſubtrahe tu deinde de quadrãte, manebit cõplementũ eius 61. gra. 7. mi. Sinũ illius
87561 multiplica cũ ſinu cõplemẽti maxĩæ declinatiõis 91706 ꝓductũ diuide ĩ totũ ſinũ
& ĩ q̊tiẽte habebis 80299. cui9 arc9 ẽ 53 gr. 25. m̃. cõplemẽtũ eius 36 g. 35 m̃. q̃ ☉(sun) ampli
plitudo maxĩa eſt in ea regiõe, ſinũ illius amplitudinis 59599. adſume ꝓ diuiſore, qñꝗdẽ

Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer