Full text: Clavius, Christoph: Gnomonices libri octo, in quibus non solum horologiorum solariu[m], sed aliarum quo[quam] rerum, quae ex gnomonis umbra cognosci possunt, descriptiones geometricè demonstrantur

GNOMONICES rologii, & circuli maximi inclinationem plani ad Horizontem metientis. Inuento autẽ, per pro-
poſ. 31. lib. 1. arcu circuli maximi, cui horologium æquidiſtat, inter circulum maximum, qui in-
clinationem plani metitur, & Meridianum proprium horologii interiecto, quem in propoſito ho
rologio reperimus eſſe gr. 16. Min. 22. computabimus eum à D, verſus ortum, ſiue punctum B,
vt in præcedenti horologio diximus, cum hoc horologium declinet à mer. in occ. vſq; ad F. Nam
recta F C G, erit linea ſtyli, ſeu communis ſectio plani horologii, & Meridiani proprii ipſius ho-
rologii. A recta autem K L, rectam F G, ad rectos angulos ſecante numerandæ erunt latitudines
vmbrarum, cum ea ſit communis ſectio plani horologii, & Verticalis proprii eiuſdem horologii. Diuiſa deinde recta H I, in partes quotcunque ſtylo æquales, vt in antecedentibus, inuentaq́ue al-
titudine poli ſupra circulum maximum, cui horologium æquidiſtat, quæ in dato horologio con-
tinet gr. 25. M. 18. ac propterea eius complementum gr. 64. M. 42. ſi ex C, loco ſtyli deorſum ver
ſus in recta C F, (vt in præcedenti horologio diximus) numeretur longitudo vmbræ P. 5. M. 40. reſpondens inuentę altitudini poli, vſque ad H, erit recta H I, ducta ad F G, perpendicularis, linea
æquinoctialis. Quòd ſi ex C, in propoſito exemplo ſurſum verſus in linea F G, ſupputetur lon-
gitudo vmbræ P. 25. M. 23. reſpondens altitudini poli inuentæ, reperietur M, centrum horolo-
gii, ita vt recta N O, ſecans F G, in M, ad angulos rectos ſit inſtar lineæ horæ 6. à mer. & med. noc. à [?] qua arcus horarii pro horis computati numerandi erunt. Inuenientur autem eadem duo
puncta H, M, per angulum altitudinis poli inuentæ C P H, & complementi eiuſdem C P M, vt in
ſuperioribus, ſi C P, in recta K L, ſtylo accipiatur æqualis.

452.1.

Deſcriptio horo
logii declinãtis
à mer. in occ.gr.
10. & ad Horizõ
tẽ inclinati gr.
70. ex tabulis.
Linea ſtyli.
10
Linea æquino-
ctialis.
Cen rum horo-
logii.
20
0534-01
30
40

LINEÆ horariæ ducentur hic, vt in præcedentibus, ſi à punctis K, L, numerentur latitudi-
nes vmbrarum, ſuperiores quidem verſus punctum G, & inferiores verſus F; orientales item à
puncto L, & occidentales à puncto K, & c. vt in appoſita ſigura cernitur. Pro hora autem 1. in-
æquali, quod nullum punctum habet in tropico ♋, vel linea æquinoctiali, ſed ſolum punctum
Q, in tropico ♑, inueſtigauimus in parallelo ♐, & ♒, ex eius latitudine vmbræ orientali L R, & inferiori, vel eius oppoſita K S; Item ex longitudine eiuſdem vmbræ P. 38. M. 15. punctum T, ita
vt recta QT, per puncta Q, & T, eiecta indicet horam 1. inæqualem. Horizontalis vero linea eſt
ipſamet linea horæ 12. inæqualis, cum hac hora Sol oriatur, ac occidat, hoc eſt, exiſtat in Hori-
zonte. Pro qua hora matutina, cum in tropico ♑, Sol oritur, inuenimus punctum V, pro ve-
ſpertina vero, cum Sol in eodem tropico occidit, reperimus punctum X, necnon in linea æqui-
noctiali punctum I. Hæcautem linea horizontalis, ſiue horæ 12. inæqualis per tria inuenta pun-
cta V, X, I, ducta ſecabit neceſſario rectam D E, ad angulos rectos, ſi nuſquam erratum eſt. In ho-
rologio Aſtronomico, vel Italico, Babylonicove tranſibit eadem linea per illud punctum, vbi hora
6. à mer. vel med. noc. aut hora 12. abor vel occ. æquinoctialem lineam interſecat: quod quidem
ſemper erit punctum I. Porro ſi longitudo vmbræ Par. 4. M. 22. reſpondens inclinationi plani ad
Horizontem transferatur à C, ſurſum verſus in recta D E, vſque ad Z, ducenda eſt per Z, linea ho-

Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer