Full text: Clavius, Christoph: Gnomonices libri octo, in quibus non solum horologiorum solariu[m], sed aliarum quo[quam] rerum, quae ex gnomonis umbra cognosci possunt, descriptiones geometricè demonstrantur

GNOMONICES rem cum F ψ n, ſit angulus inclinationis plani ad Horizontem, & ψ F, Horizonti æquidiſtet, iace-
bit ψ n, in plano inclinato, hoc eſt, cum recta ψ p, coniuncta erit in dicto plano. Quare pun-
ctum n, in punctum p, cadet, ob æqualitatẽ rectarum ψ n, ψ p. cum ergo Meridianus rectus exi-
ſtens ad planum trianguli ψ F E, in plano horologij horizõtalis exiſtentis tranſeat per E F, atque
adeo per F n, (quod F n, per defin. 4. lib. 11. Euclidis, recta ſit ad planum trianguli E F ψ, propterea
quòd ad ψ F, communem ſectionem triangulorũ E F ψ, ψ F n, perpendicularis eſt ex conſtructio-
ne) occurret Meridianus plano inclinato in puncto p, ac proinde recta E p, communis ſectio
erit Meridiani, & plani inclinati.

316.1.

4. vndec.
18. vndec.
0392-01
10
20
30
40

ITAQVE cum θ λ, ad E θ, perpendicularis ſit, & æqualis rectæ D γ, hoc eſt, rectæ θ ε, ex θ,
puncto plani horologii horizontalis ad ε, punctum plani inclinati demiſſæ, erit triangulum
E θ λ, æquale omnino triangulo E θ ε, in plano Meridiani exiſtenti, cuius latus E θ, in horizonta-
lis horologij plano, E ε, in plano inclinato, & θ ε, in plano Meridiani exiſtit; rectaq́ue E λ, rectæ
E ε, æqualis erit, & angulus θ E λ, angulo θ E ε, in Meridiani plano. Quocirca ſi concipiatur triã-
gulum E θ λ, circa rectam E θ, in plano horologij horizontalis exiſtentem circumduci, donec cum
plano Meridiani coniungatur, efficietur prorſus idem triangulum E θ λ, quod triangulum E θ ε,
in plano Meridiani exiſtens, punctumq́ue λ, in punctum ε, cadet. Quia verò horologio inclina-
to in propria poſitione conſtituto, ita vt recta E F, in plano horologii horizontalis exiſtens ſit com
munis ſectio ipſius, ac Meridiani, recta μ F, circumducta, donec ad planum Meridiani, vel trian-
guli E θ λ, quod iam idem eſſe demonſtrauimus, quod E θ ε, in Meridiani plano exiſtens, perue-
niat, ea tamen lege, ut eundem ſemper angulum E F μ, conficiat, axis mundi eſt; propterea quod
angulus E F μ, in planis auſtrũ reſpicientibus ſumptus eſt æqualis altitudini poli, in planis autem
ad boream ſpectantibus conſtituit una cum angulo altitudinis poli duos rectos, ex conſtructione; ac idcirco recta F μ, ad partes μ, producta per polum arcticum trãſit, fit ut punctum, in quo occur
rit plano inclinato, uel rectę E λ, quæ eadem iam eſt, quæ E ε, ut oſtendimus, ſit illud, in quo om-
nes lineæ horarum à meridie, vel media nocte conueniunt, ex coroll. propoſ. 21. lib. 1. quod qui-
dem centrum horologij appellari ſolet. Vnde cum axis μ F, ſecet rectam E λ, in π, ſi recta E π, in

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer