Full text: Clavius, Christoph: Gnomonices libri octo, in quibus non solum horologiorum solariu[m], sed aliarum quo[quam] rerum, quae ex gnomonis umbra cognosci possunt, descriptiones geometricè demonstrantur

GNOMONICES cuum eſt, ſi rectè conſideretur propria poſitio circuli ex E, deſcripti, vel Æ quatoris in plano ho-
rologii polaris, ita vt ad planum horologii rectus ſit. Quapropter circuli horarii à meridie, vel
media nocte ſecant ęquinoctialem lineam C S, in plano horologii in punctis, in quibus rectæ per
centrum E, & puncta diuiſionum circuli ex E, deſcripti ductæ eidem occurrunt, ac propterea per
hęc puncta ducẽdæ ſunt communes ſectiones circulorum eorundem, ac plani horologii, quæ qui-
dem ſunt horarię lineæ à meridie, vel media nocte. Quamobrẽ cũ ex coroll propoſ. 22. ſuperioris
lib. hæ lineæ horariæ ſint parallelæ in polari horologio, liquido cõſtat, rectas, quę per puncta lineæ
C S, ipſi D E, meridianæ lineæ, ſeu lineæ horæ 12. parallelæ ducũtur, eſſe lineas horarias à meridie,
vel media nocte, eo ordine, vt ſupra dictũ eſt. Sola linea horæ 6. deſcribi non poteſt, ſed euaneſcit,
vt in ſcholio propoſ. 11. ſuperioris lib. demonſtrauimus. Atque hactenus Polare horologium Su-
perius, quod Zenith reſpicit, conſtruximus.

214.1.

Deſcriptio ho-
rologii polaris
Aſtronomici
Superioris.
40
Demonſtratio
conſtru ctionis
horologii pola-
ris Aſtronomi-
ci.
19. vndec.
16. vndec.
50
8. vndec.
Linea horæ 6. à
mer. vel med.
noc. deſcribi ne
quit in polari
horologio.
10

IAM verò eædem lineæ horariæ in facie oppoſita plani horologii (quam quidem Sol illuſtrat
ante horam 6. à media nocte, & poſt 6. à meridie, vt patet) deſcriptæ, ita vt ſingulæ lineæ ſingulis
lineis omni ex parte reſpondeant, dabunt quoque horas in horologio polari inferiori, mutato ta-
men numero cuiuslibet horæ in complementum eius vſque ad 12. adeo vt linea horæ 7. à media
nocte in ſuperiori horologio ſit linea horæ 5. à media nocte in inferiori, & c. Appellamus horolo
gium Superius, quod Zenith reſpicit, Inferius autem, quod Nadir. Demonſtratio eadem omnino
eſt, quæ prius, ſi circulus ex E, deſcriptus intelligatur circa C S, moueri deorſum verſus, donec E,
cum centro mundi coniungatur, & c. Nam diameter illius ſecans C S, ad angulos rectos erit com
munis ſectio Æ quatoris, & circuli horæ 12. mediæ noctis, & c. vt facile intelligi poteſt, ſi circulus
dictus in propria poſitione concipiatur in plano horologii Inferioris. Horologium igitur Aſtro-
nomicum polare delineauimus. Quod faciendum erat.

214.1.

Horologiũ po-
lare Superius in
facie oppoſita
deſcriptum, ita
vt lineæ ſingu-
lę ſingulis lineis
reſpodeant, dat
horologium po
lare Interius,
dummodo nu
meri horarum
mutentur in ea
rum complemẽ
ta vſque ad 12.
20

215. SCHOLIVM.

SI in plano ſtabili, quod circulo horæ 6. æquidistet, deſcribendum ſit horologium, non autem in quo-
cunque plano, vt postea in proprio ſitu collocetur, quemadmodum hactenus factum est à nobis; ducenda
erit beneficio libellæ, ac perpendiculi in plano dato recta C S, Horizonti æquidiſtans pro linea æquino-
ctiali, & ad hanc perpendicularis excitanda D E, pro linea meridiana; ſumpta deinde in recta D E, lon-
gitudine styli A E, at que ex E, deſcripto circulo cuiuslibet magnitudinis, reliqua abſoluenda erunt, vt
in Meridiano horologio, vt & ante docuimus.

215.1.

Quomodo in
plano ſtabili po
lare horologiũ
Aſtronomicum
conſtruatur.
30
Quando datur
l@@@@ ſtyli, ei [?] uſ-
que longitudo,
qua ratione de-
ſcribatur horo-
logium Aſtro-
nomicum Pola
re.

QVOD ſi detur locus ſtyli, vt in A, vna cum eius longitudine, ducenda erit C S, Horizonti æquidi
ſtans per A, locum styli, & ad C S, ex eodem loco ſtyli A, per pendicularis excitanda D E, & c.

216. PROBLEMA 38. PROPOSITIO 38.

PARALLELOS, ſiue arcus ſignorum Zodiaci in prædicto ho-
rologio polari deſcribere.

40

DESCRIBENTVR arcus ſignorum Zodiaci in horologio polari, quemadmodũ in Mc-
ridiano horolo-
gio deſcripti sũt. Eædem enim de-
mõſtrationes huc
trãsferri poſſunt,
hoc ſolum obſer
uato, in prima fi-
gura propoſ. 26. huius libri circu-
lum Analemma-
tis A B C D, non
ſumendum eſſe,
vtibi, pro circu-
lo horæ 6. à me-
ridie, vel media
nocte, ſed pro
ipſo Meridiano,
atque adeò axem
F G, eſſe communem ſectionem Meridiani, & circuli 6. horæ; rectam autem L M, ſectio-
nem communem eiuſdem Meridiani, & plani horologii polaris, hoc eſt, lineam meridianam

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer