Full text: Clavius, Christoph: Gnomonices libri octo, in quibus non solum horologiorum solariu[m], sed aliarum quo[quam] rerum, quae ex gnomonis umbra cognosci possunt, descriptiones geometricè demonstrantur

GNOMONICES mus, vt etiam Ioannes Baptiſta Benedictus facit in libro de gnomonum, vmbrarum{q́ue} ſolarium vſu, hoc
modo. Inuenta, vt prius, per vmbram recta A B, communi ſectione plani Horizonti æquidiſtantis, & Verticalis circuli tempore obſeruationis per Solis centrum tranſeuntis; & eodem tempore accepta alti-
tudine Solis, loco Astrolabij deſcribemus Analemma, in quo Meridianus ſit F G H I; Horizontis, & Meridiani communis ſectio G I; Verticalis propriè dicti, & eiuſdem Meridiani communis ſectio F H; eiuſdem & Aequatoris communis ſectio L M; communis denique ſectio Meridiani, & paralleli Solis
illo die, quo fit obſeruatio, recta N O; quæ quidem beneficio declinationis Solis ducetur, quemadmodum
propoſ. 1. huius lib. docuimus. Deinde ſupputata altitudine Solis inuenta ex I, vſque ad P, & ex G, vſ-
que ad Q, ducemus rectam P Q, quæ ex ſcholio propoſ. 27. lib. 3. Euclidis parallela erit ipſi G I, atque
adeo communis ſectio Meridiani & paralleli Horizontis per centrum Solis tranſeuntis, ſecabit{q́ue} Verti-
calem lineam F H, in R, & diametrum paralleli Solis N O, in S. Deſcripto autem ex R, centro circa
P Q, ſemicirculo P T Q, ducemus ex S, ad P Q, perpendicularem S T, vſque ad circunferentiam ſe-
micirculi P T Q, & rectam adiungemus T R. Si igitur punctum S, fuerit inter Q, & R, & obſerua-
tio fiat ante meridiem, conſtituemus in centro C, (ex quo vt cunque aſſumpto in linea vmbræ A B, circu-
lum cuiuſcunque magnitudinis deſcribimus,) angulum A C D, angulo acuto T R Q, æqualem, ab ortu
verſus auſtrum, id eſt, à puncto A, verſus punctum D, vt in figura A, cernitur. Si vero obſeruatio fiat
poſt meridiem, eidem angulo faciemus æqualem A C D, ab occaſu verſus auſtrum, hoc est, à puncto A,
verſus punctum D, vt in figura B, apparet. Quòd ſi punctum S, in punctum R, cadat, ſiue obſeruatio fiat
ante meridiem, ſiue poſt, ducemus ad A B, per C, perpendicularem D E, vt perſpicuum eſt in figura C. Si denique punctum S, extiterit inter R, & P, & obſeruatio fiat ante meridiem, efficiemus angulo acuto
T R P, ęqualem A C E, ab ortu verſus boream, id est, à puncto A, verſus punctum E, vt videre eſt
in figura D. Si verò fiat obſeruatio pomeridiano tempore, eidem angulo ęqualem faciemus A C E, ab
occaſu verſus boream, hoc eſt, à puncto A, verſus E, vt exfigura E, manifeſtum est. Semper enim recta
D E, erit linea meridiana. Quod hunc in modum confirmabimus. Quoniã parallelus Horizontis P T Q,
& parallelus Solis recti ſunt ad Meridianum, erit quoque communis eorum ſectio ad eundem perpen-
dicularis, at que adeo, per definitionem 3. lib. 11. Euclidis, & ad rectam P Q, in puncto S, vbi mutuo ſe
diuidunt diametri dictorum parallelorum. Igitur ST, perpendicularis exiſtens ad P Q, communis ſe-
ctio erit parallelorum dictorum, ac proinde tempore obſeruationis centrum Solis in puncto T, erit, ſi
parallelus Horizontis P T Q, vna cum Meridiano Analemmatis propriam poſitionem habeat. Quare

Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer