Full text: Bošković, Ruđer Josip: Theoria philosophiae naturalis redacta ad unicam legem virium in natura existentium

y= x m , qui quidem locus eſt Parabola quædam; ſi m ſit nu-
merus poſitivus, nec ſit unitas: recta; ſi ſit unitas, vel zero: quædam Hyperbola; ſi ſit numerus negativus: formula autem
continens functionem aliam quamvis exprimit ordinatam ad a-
liam curvam, quæ erit continua, & ſimplex, ſi illa formu-
la per diviſionem non poſſit diſcerpi in alias plures. Omnes
autem ejuſmodi curvæ ſunt æque ſimplices in ſe, & aliæ aliis
ſunt magis affines, aliæ minus. Nobis hominibus recta eſt
omnium ſimpliciſſima, cum ejus naturam intueamur, & evi-
dentiſſime perſpiciamus, ad quam idcirco reducimus alias cur-
vas, & prout ſunt ipſi magis, vel minus affines, habemus eas
pro ſimplicioribus, vel magis compoſitis; cum tamen in ſe æ-
que ſimplices ſint omnes illæ, quæ ductum uniformem habent,
& naturam ubique conſtantem.

63. Hinc ipſa ordinata ad quamvis naturæ uniformis curvam
eſt quidam terminus ſimpliciſſimæ relationis cujuſdam, quam
habet ordinata ad abſciffam, cui termino impoſitum eſt gene-
rale nomen functionis continens ſub ſe omnia functionum ge-
nera, ut etiam quamcunque ſolam potentiam, & ſi haberemus
nomina ad ejuſmodi functiones denominandas ſingillatim; ha-
beret nomen ſuum quævis ex ipſis, ut habet quadratum, cu-
bus, poteſtas quævis. Si omnia curvarum genera, omnes ejuſ-
modi relationes noſtra mens intueretur immediate in ſe ipſis; nulla indigeremus terminorum farragine, nec multitudine ſi-
gnorum ad cognoſcendam, & enuntiandam ejuſmodi functionem,
vel ejus relationem ad abſciſſam.

27.1.

Eſſe æque ſim-
plicem relatio-
nem ordinata-
rum ad abſciſ-
ſas: terminorum
multitudinem
pro ea expri-
menda oriri a
noſtro cogno-
fcendi modo.

64. Verum nos, quibus uti monui recta linea eſt omnium
locorum geometricorum ſimpliciſſima, omnia referimus ad re-
ctam, & idcirco etiam ad ea, quæ oriuntur ex recta, ut eſt
quadratum, quod fit ducendo perpendiculariter rectam ſuper
aliam rectam æqualem, & cubus, qui fit ducendo quadratum
eodem pacto per aliam rectam primæ radici æqualem, qui-
bus & ſua ſigna dedimus ope exponentium, & univerſalizan-
do exponentes efformavimus nobis ideas jam non geometricas
ſuperiorum potentiarum, nec integrarum tantummodo, & po-
ſitivarum, ſed etiam ſractionariarum, & negativarum: & ve-
ro etiam, abſtrahendo ſemper magis, irrationalium. Ad haſce
potentias, & ad producta, quæ ſimili ductu concipiuntur ge-
nita, reducimus cæteras functiones omnes per relationem, quam
habent ad ejuſmodi potentias, & producta earum cum rectis
datis, ac ad eam reductionem, ſive ad expreſſionem illarum
functionum per haſce potentias, & per hæc producta, indige-
mus terminis jam paucioribus, jam pluribus, & quandoque
etiam, ut in functionibus tranſcendentalibus, ſerie terminorum
infinita, quæ ad valorem, vel naturam functionis propoſitæ
accedat ſemper magis, utut in hiſce caſibus eam nunquam ac-

27.1.

Origo ejus mo-
di ab intuitio-
ne, quam ha-
bemus nos ho-
mines naturæ
ſolius rectæ, ad
quam omnes
curvas referi-
mus.

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer