Full text: Bošković, Ruđer Josip: Theoria philosophiae naturalis redacta ad unicam legem virium in natura existentium

PARS SECUNDA. adeoque tendent ad illam priorem diſtantiam: at in limite ſe-
cundi generis habebunt attractionem, qua adhuc magis ad ſe
accedent, adeoque ab illa priore diſtantia, quæ erat major,
adhuc magis ſponte fugient. Pariter ſi diſtantia augeatur, in
primo limitum genere a vi attractiva, quæ habetur ſtatim in
diſtantia majore; habebitur reſiſtentia ad ulteriorem receſſum, & conatus ad minuendam diſtantiam, ad quam recuperandam ſibi
relicta tendent per acceſſum; at in limitibus ſecundi generis orie-
tur repulſio, qua ſponte ſe magis adhuc fugient, adeoque a
minore illa priore diſtantia ſponte magis recedent. Hinc illos
prioris generis limites, qui mutuæ poſitionis tenaces ſunt, ego
quidem appellavi limites cobæſionis, & ſecundi generis limites
appellavi limites non cobæſionis.

22.1.

In quo conve-
niant inter ſe, in
quo differant:
limites co [?] hæ-
ſionis, & non
coh [?] æſionis.

181. Illa puncta, in quibus curva axem tangit, ſunt quidem
terminus quidam virium, quæ ex utraque parte, dum ad ea
acceditur, decreſcunt ultra quoſcunque limites, ac demum ibi-
dem evaneſcunt; ſed in iis non tranſitur ab una virium dire-
ctione ad aliam. Si contactus fiat ab arcu repulſivo; repulſio-
nes evaneſcunt, ſed poſt contactum remanent itidem repulſio-
nes; ac ſi fiat ab arcu attractivo, attractionibus evaneſcentibus
attractiones iterum immediate ſuccedunt. Duo puncta collocata
in ejuſmodi diſtantia reſpective quieſcunt; ſed in primo caſu
reſiſtunt ſoli compreſſioni, non etiam diſtractioni, & in ſecun-
do reſiſtunt huic ſoli, non illi.

22.1.

Duo genera
contactuum.

182. Limites cohæſionis poſſunt eſſe validiſſimi, & langui-
diſſimi. Si curva ibi quaſi ad perpendiculum ſecat axem, & ab eo longiſſime recedit; ſunt validiſſimi: ſi autem ipſum ſecet
in angulo perquam exiguo, & parum ab ipſo recedat; erunt
languidiſſimi. Primum genus limitum cohæſionis exhibet in
fig. 1 arcus t N y, ſecundum c N x. In illo aſſumptis in axe
N z, N u utcunque exiguis, poſſunt vires zt, uy, & areæ
N zt, N uy eſſe utcunque magnæ, adeoque, mutatis utcunque
parum diſtantiis, poſſunt haberi vires ab ordinatis expreſſæ ut-
cunque magnæ, quæ vi comprimenti, vel diſtrahenti, quan-
tum libuerit, valide reſiſtant, vel areæ utcunque magnæ, quæ
velocitates quantumlibet magnas reſpectivas elidant, adeoque
ſenſibilis mutatio poſitionis mutuæ impediri poteſt contra ut-
cunque magnam vel vim prementem, vel celeritatem ab alio-
rum punctorum actionibus impreſſam. In hoc ſecundo genere
limitum cohæſionis, aſſumptis etiam majoribus ſegmentis N z,
N u, poſſunt & vires zc, ux, & areæ N zc, N ux, eſſe quan-
tum libuerit exiguæ, & idcirco exigua itidem, quantum libue-
rit, reſiſtentia, quæ mutationem vetet.

22.1.

Limites cohæ-
ſionis validi,
vel languidi pro
forma curvæ
prope ſectio-
nem.

183. Poſſunt autem hi limites eſſe quocunque, utcunque ma-
gno numero; cum demonſtratum ſit, poſſe curvam in quot-
cunque, & quibuſcunque punctis axem ſecare. Poſſunt id-
circo etiam eſſe utcunque inter ſe proximi, vel remoti, ut

Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer