Full text: Clavius, Christoph: Christopheri Clavii Bambergensis ex Societate Iesv In Sphaeram Ioannis de Sacro Bosco commentarius

Comment. in I. Cap. Sphæræ Æquinoctiali degunt, dici rectam; Vel, quia neuter polorum magis altero
illis ſupra Horizontem eleuatur: Vel, quoniam illorum Horizon interſecat
Aequinoctialem, & ab eodem interſecatur ad angulos rectos ſphęrales.

47.1.

@ur ſub
Aequino-
ctiali degẽ-
tes dicãtur
habereſphę
ram rectã.

Hinc factum eſt, vt quidem ſphæram rectam definieriut dicentes, Eam´eſ
ſe, in qua vterque polus inſiſtit, & innititur Horizonti, vel, in qua Aequinoctia
lis, (qui medium inter polos locum exacte obtinet) cum Horizonte rectos con
ſtituit angulos ſphæricos, uel, in qua uterque polus in Horizonte iacet, & Ae-
quinoctialis ſupra verticem capitis directe eminet, uel, in qua Horizontem u-
terque polus contingit. Sphęram rectam ſortita eſt magna pars Africæ, & Indiæ
occidentalis, nempe ea pars, quæ Peru dicitur; Inſulę quoque Moluccæ, Inſula
Taprobena, & Inſula D. Thomæ. Nulla autem pars Europæ rectæ ſphęrę eſt ſu
biecta.

47.1.

Variæ de
ſeriptiones
ſphæræ re-
ctæ.
Quæ regio-
nes ſphærã
rectam ha-
beant.

Illi uero dicuntur, & c. ] Sphæram obliquam, inquit, illi habent, quicun-
que citra, uel vltra Æquinoctialem habitant. Subiungit deinde cauſam, curnã
his dicatur obliqua ſphęra: quoniam videlicet alter polorum ſemper ſupra Ho-
rizontẽ attollitur, alter uero ſemper deprimitur; Vnde obliquũ uidetur ſitum
habere ſphæra: Vel certe, quoniam illorum Horizon artificialis interſecat Ae-
quinoctialem, & ab eodem interſecatur ad angulos obliquos, & inæquales.

47.1.

Qui dican-
tur habere
ſphærã obli
quã, & cur.

Appellat Horizontem ſphęræ obliquæ artificialem, eam fortaſſis ob
cauſam, quod admodum variabilis exiſtat, & non naturaliter ſphęram diuidat. Solus enim Horizon ſphæræ rectę, cum tranſeat per vtrunq. mundi polum, ui-
detur per ſeſe, & quodammodo naturaliter ſphæram diuidere. Nam hoc pacto
ſortitur ſphæra directum & proprium ſitum, neque talis Horizon unquam ua-
riari poteſt, ut aliqui habere poſſint Horizontem magis rectam, alij minus re-
ctum. At uero in Horizonte ſphæræ obliquę, cum non tranſeat per polos mun
di ſed ſupra ipſum ſemper alter attollatur, alter ſub ipſo deprimatur, obliquæ
uidetur collocari ſphæra, & non naturaliter. Accedit etiam, quod Horizon
ſphęræ obliquæ pro arbitrio, & uoluntate hominum habitancium in terra va-
riabilis propemodum infinitis modis exiſtit. Quo enim magis ad polum quis
accedit, eo magis obliquum Horizontem habeat neceſſe eſt. Quare non imme-
rito Horizon obliquę ſphęrę quodammodo artificialis appellari poteſt, ut di-
ſtinguatur ab Horizonte ſphęrę rectæ, qui quaſi naturalis eſt ipſi ſphæræ. Cum
enim in ipſo vterq. mundi polus exiſtat, vĩ naturaliter in ipſo ſphæra moueri.

47.1.

Cur Hori-
zon ſphæræ
o [?] bliquæ di-
ctus ſi@ ab
auctore ar-
@ific [?] ialis.

Obliqvam Sphęram alij definiunt dicentes, eam eſſe, in qua alter po-
lorum mundi ſupra Horizontem eleuatus eminet, alter infra Horizontem de
cumbit, & ſubſidit: Vel, in qua Aequinoctialis cum Horizonte angulos efficit,
& conformat obliquos, obtuſum quidem eum, qui polum exaltatum reſpicit,
acutum uero, qui ad polum uergit occultum. Sphæram obliquam nacti ſunt
omnes inhabitantes Europam, ut ſunt Hiſpani, Galli, Itali, Germani, Gręci, Po
loni, & maior pars Africæ, & Indię occidentalis, necnon tota Aſia.

47.1.

Variæ de-
fcription es
ſphæræ ob-
liquæ.
Quæ regio-
nes habeãr
ſphærã ob-
@i [?] quam.

Non ſolum Sphęra, verum etiam orbis, ſeu Mundus, Item Horizon, Fi-
niensve, ſeu Finitor ab auctoribus dici ſolet rectus & obliquus. Solent namque
dicere, Germanos, Italos, Gallos, & Hiſpanos habitare in orbe obli quo: Pari ra
tione Horizontem, ſeu Finitorem, mundum, uel ſphęram illos habere obli-
quam, & c.

47.1.

Qui ſub
polis habi-
tant, habẽt
ſpheram ob
liquam.

Qvod ſi quis interroget, qualem ſphęram dicantur habere ij, qui dire-
cte ſub polis habitant; reſpondendum erit, eos, ex auctoris ſententia habere
ſphęram obliquam. Nam licet eorum Horizon, cum ſit idem prorſus, qui

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer