Full text: Clavius, Christoph: Christopheri Clavii Bambergensis ex Societate Iesv In Sphaeram Ioannis de Sacro Bosco commentarius

Ioan de Sacro Boſco. @@e [?] lum putauit, ſirmat, continet, ambit; & quaſi munit non ſolum reliquas
ſphæras inferiores omnes, verum etiam omnia, quæcunque in mundo uniuer
ſo exiſtunt: Vel etiam dicitur Firmamentum, quoniam uidelicet continet ſtel-
las firmius hærentes, ut mox dicetur. At uero ſphæram ſtellarum ſixarum no-
minat, quia defert, circumuehit, & continet omnes ſtellas fixas. Quæ quidem
ſtellæ non ideo fixę dicuntur, quod non moueantur, aut quod fixę prorſus
permaneant. Hoc enim falſum eſt, cum experientia compertum ſit clariſſime,
eas moueri, vt ſuo loco dicetur. Neque etiam fixę dicuntur, quòd non mo-
ueantur, niſi ad motum orbis, in quo ſunt: Hac enim ratione Planetę quoq. fixi dici deberent, cum ſolum ad motum orbium, in quibus exiſtunt, circunfe-
rantur, ut poſtea oſtendemus. Sed ideo appellantur fixę, quod ſem per eundem
inter ſe ſitum, ordinem, atque diſtantiam ſeruent, quod quidem tum anti-
quorum Aſtronomorum obſeruationes, puta Prolemęi, Albategnij, cætero-
rumq́ue, tum etiam recentiorum manife ſtiſſi me nobis declarant. Semper nam
que ſtellæ illuſtris illius conſtellationis, quæ Orion nuncupatur, eundem in-
ter ſe ſitum, ordinem, ac diſtantiam cuſtodiunt, ut nimirum tres ſtellæ cingu-
lum Orionis conſtituentes perpetuo lineam quaſi rectam conficiant. Idemq́. in
ſtellis Vrſæ maioris, & minoris, & denique aliarum conſtellationum obſerua
tum fuit: Qua de re lege Prolemæum Dictione 7. Almageſti, & Ioannem de
Regiomonte in epitoma eiuſdem Dictionis, ubi plurimæ ſtellarum obſerua-
tiones in medium proferuntur, ex quibus perſpicue colligitur, ſtellas Fir-
mamenti eundem ſemper ordinem, ac ſitum ſeruare inter ſe. Ob eandem quo-
que rationem a Græcis dicta eſt octaua hæc ſphæra ἀπλανὴς, quaſi non vaga,
inerrabilisq́ue, quia nimirum omnes ſtellæ in ea infixæ ſine vllo errore, permi-
ſtioneve procedunt.

45.1.

Stellæ Fi@-
mamenti
cur fixæ di-
cantur.

Postremo reliquæ ſeptem ſphæræ, quarum ſingulæ ſingulas conti-
nent ſtellas, planetarum ſtellæ uocantur, quoniam deferunt ſtellas, ſiue aſtra,
qui planetæ ſunt dicti, id eſt, aſtra erratica, ſeu E@rones, non quòd ita in cœlo
oberrent, ut non ordinato, certo, & determinato motu uehantur: Hac enim
ratione non poſſet de illis haberi ſcientia, quod uerum non eſt, cum habeãt cer
tas motuũ periodos: Sed ob id aſtra erratica uocantur, quod neque ipſa inter ſe
eandem ſemper habeant diſtantiam, neq. cum ſtellis fixis octaui orbis eundem
ſeruent ordinem. Quod quidem luce clarius intuemur quotidie in Sole, ac Lu
na. Modo enim hi duo Planetæ inter ſe omnino coniunguntur, ut ſit in Noui
lunijs, modo alter alteri opponitur, ac maxime alter ab altero recedit, vt in
Plenilunijs contingit, modo magis, modo minus propinqui inter ſe conſpiciũ
tur. Rurſus modo prope hanc ſtellam fixam octaui orbis, ſeu Firmamenti ap-
parent, modo prope illam: Atque idem prorſus in reliquis planetis fuit obſer
uatum. Nunc enim recto videntur incedere curſu, nunc retrocedere, & in con-
trariam partem niti. Nunc occultari, & deliteſcere, ob propinquitatem Solis; Deinde cum Sol ab eis recedit, uel ipſi a Sole, rurſus prodire in lucem, ſeſeq́. aperire, & depromere. Nunc antecedere Solem. Nunc eundem ſubſequi. Nunc
uelociſſimo curſu quaſi incitari. Nunc vero ita retardari, ut ne moueri qui-
dem exiſtimantur, ſed in eodem prorſus Zodiaci loco conſiſtere. Nunc deniq. in ſeptentrionem excurrere. Nunc in meridiem. De qua re plura in Theoricis
planetarum exponuntur. Hanc igitur ob cauſam ita ſtellæ in cælo oberrare ui
dentur, ut caſu quodam, ac fato agi iudicentur. Quapropter ab Aſtronomis
Planetæ meritò nuncupantur.

45.1.

Sphæræ Pl@
neta rũ @@t
ſic dictæ.

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer