Full text: Clavius, Christoph: Christopheri Clavii Bambergensis ex Societate Iesv In Sphaeram Ioannis de Sacro Bosco commentarius

Comment. in IIII. Cap. Sphæræ priuatas, quarum ſex ſupra Firmamentum collocant. quod non ſolum maiori
parti Aſtronomorum aduerſatur, qui hactenus duas tantũ ſphæras cęleſtes nõ
ſtellatas ſupra Firmamentũ inuenerũt; verũ etiã pugnat cum omnibus Peri-
pateticis, qui, ex Ariſtotelis ſententia, ne unum quidem orbem ſupra Firma-
mentum admittere uolunt. Tantam confuſionẽ vitant ij, qui eccentricos or-
bes ponunt in cælis; quia in uuiuerſum orbes duntaxat 33. concedũt, ambien
tes quidem terram 28. ſex vero Epicyclos, qui totiextra terram extant. Vn-
de non erit tanta motuũ multitudo, præſertim cum ſemper duo orbes eccen-
trici ſecundũ quid ſimul proportionaliter progrediantur, ut in Theoricis ex-
plicatur, ita ut octo orbibus motus proprius denegetur, ſintq; quilibet duo
orbes eccentrici ſecundũ quid inſtar vnius orbis, cum eodẽ ſemper motu am-
bo ferantur. Itaq; cum, ſecundũ celeberrimũ philoſophorum axioma, fruſtra
fiat per plura, quod fieri poteſt æquè bene per pauciora; ponantur autẽ à no-
bis triplo fere pauciores Eccentrici, quàm ab aduerſarijs concentrici, & non
ſolũ ęque bene, ſed multo melius omnia φαινόμενα pereccẽtricos defendãtur
quàm per concentricos, cũ ſexcentarũ apparrentiarũ ratio per concẽtricos dari
nequeat, ut ex dictis perſpicuum eſt; quis dubitabit, potius in cælis eſſe orbes
eccentricos, & Epicyclos conſtituendos, quàm cõcentricos, præſertim cũ natu
rali philoſophiæ eccentrici nihil omnino repugnent, ut ex ſolutionibus ar-
gumentorum Auerrois, eiusq́ue ſectatorum conſtabit?

358.1.

2. Ratio.
Quot orbes
concentricã
ponantur à
Fracaſlori@
Quot orbes@
pona@tur
ab ij, qui Ec
centricos cõ
cedunt.

Postremo ita licebit propoſitum cocludere Sicut in philoſophia na
turali per effectus deueni [?] mus in cognitione cauſarum, ita etiam in Aſtrono-
mia, quæ de corporibus cęleſtibus à nobis remotiſſimis agit, neceſſe eſt, ut in
cognitionem ipſorum, coordinationẽ, conſtitutionemq́; perueniamus ex effe
ctibus, hoc eſt, ex motibus ſtellarũ per ſenſus noſtros perceptis. Quemadmo-
dum enim ex generatione, & corruptione mutua rerũ naturaliũ phil oſophi
naturales cũ Ariſtoteles Materiam primam cum alijs duobus principijs tranſ
mutationis naturalis, & multa alia collegerũt: ſic etiã Aſtronomi per motus
cęlorum in genere uarios ab ortu in occaſum, & ab occaſu in ortũ inueſtiga-
runt certum numerum ſphærarum cęleſtium; alij quidẽ octo, quod octo tãtũ
diuerſos motus in genere cognouerint, alij autem decẽ ex decem motibus di-
uerſis in genere notatis: Item eadem ratione per alia φαινόμενα ordinẽ inter
cęleſtes ſphęras conſtituerunt, ut cap. 1. copioſe à nobis eſt expoſitum. Quam
obrem conueniẽs eſt, & rationi maxime conſentaneum, ut ex motibus plane
tarũ particularibus, & uariis apparentijs Aſtronomi inquirant numerum par-
tialium orbiũ, qui planetas tã uarijs motibus circumducunt, eorumq́; cõffitu
tionẽ, ac figurã: ea tamen lege, ac conditione, ut omnium motuum, apparen-
tiarumq́ue cauſæ poſſint cõmode aſſignari, nullumq́ue inde abſurdum, quod
philoſophiæ naturali repugnet, inferri poſſit. Quocirca cũ Eccentrici orbes,
& Epicycli ſint eiuſ@odi, ut per illos Aſtronomi nullo labore omnia φαινόμε
να teneãtur, ut partim ex dictis liquet, partim ex Theoricis planius intellige
tur, nullũq́; ex ipſis abſurdum, aut incõmodum ſequatur in naturali philoſo-
phia, ut mox ex ſolutione argumentorum, quęcõ@@a huiuſmodi orbes ab ad-
uerſarijs afferri ſolent, conſtabit: merito decreuerunt Aſtronomi, planetas in
orbibus eccentricis, atq; Epicyclis ueh@, non autem in cõcentricis, cum ꝑ hos
tueri non poſſimus tam multiplicem uarietatem in motibus planetarum.

358.1.

@ ratio pro-
bans da@i
Eccentricos
& Epicy-
clos.
@eſponſio
aduerſario-
@umad ter-
tiam ratio-
@e@.

Vervm hanc rationem eneruare conantur aduerſarij dicentes: ſe con-
cedere, poſitis orbib, eccẽtricis, & Epicyclis, omnia φαινόμενα poſſe defendi

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer