Full text: Clavius, Christoph: Christopheri Clavii Bambergensis ex Societate Iesv In Sphaeram Ioannis de Sacro Bosco commentarius

Comment. in II. Cap. Sphæræ. temporis ſpatium conſumit in hemiſ phærio, ſupero quantum in infero. Quod
quidem perſpicue ſatis int ueri poteſt quiuis in ſphæra materiali.

Alia cauſa afferri poteſt, cur uidelicet perpetuo dies ſint ęquales nocti-
bus in ſphæra recta; quia nimirum c um ſingulis medietatibus Zodiaci, quę ſin-
gulis diebus oriuntur, cooriuntur etiam ſingulæ medietates Aequatoris, ut
conſtat ex tabula aſcenſionum rectarum, & manifeſtum eſt ex doctrina ſphæri-
corum triangulorum. Vnde cum gra. 15. Aequatoris efficiant unam horam,
erunt quolibet die 12. horę, totidemque qualibet nocte, & idcirco ſemper erit
æquinoctium in ſphæra recta.

328.1.

Alia cauſa
perpetui æ-
quinocti in
ſphæra re-
cta.

IN Sphæra autem decliui Horizon obliquus diuidit ſolum Aequino-
ctialem in duas partes æquales. Vnde quando Sol eſt in alterutro puncto-
rum æquinoctialium, tunc arcus diei æquatur arcui noctis, & fit æquino-
ctium in uniuerſa terra.

328.1.

In ſphæra
obliqua di
es inęqua-
les ſunt no
ctibus, &
quare, exce
ptisduobus
ęquinoctij.

OMNES uero alios circulos diuidit Horizon obliquus in partes
inæquales, ita quòd in omnibus circulis, qui ſunt ab Aequinoctiali uſque ad
tropicum ♋, & in ipſo Tropico ♋, maior eſt ar cus diei, quàm noct@s, ideſt,
arc{us} ſupra Horizontem, quam ſub Horizonte. Vnde in toto tempore, quo
Sol mouetur à principio ♈, per ♋, uſque in finem ♍, maior antur dies ſupra
noctes, & tanto plus, quanto magis accedit Sol ad ♋, & tanto min{us}, quã
to magis recedit. Econuerſo autem ſe habet de dieb{us}, & noctib{us}, dum Sol
eſt inſignis A uſtralibus. In omnibus enim circulis, quos Sol deſcribit inter
A equinoctialem, & Tropicum Capricorni, maior eſt arc{us} ſub Horizon-
te, & minor ſupra. Vnde arc{us} diei minor eſt, quàm arcus noctis, & ſecun-
dum proportionem arcuum minor antur dies ſupra noctes; & quanto circu
li ſunt propinquiores Tropico hyemali, tanto magis minorantur dies.

329. COMMENTARIVS.

Qvoniam Horizon obliquus, cum non tranſeat per polos mundi, nul-
lum circulum parallelum à Sole deſcriptũ motu primi mobilis diuidit bifariã,
præterquam Aequatorem, qui eſt circulus maximus, ut ex Theodoſij elemen
tis ſphæricis conſtat; fit, ut Sole exiſtente in alterutro punctorum æquinoctia
lium, in quacunq; ſphæra decliui, in qua Horizon, & Aequator ſeſe mutuo ſe
cant, dies nocti æqualis exiſtat, (quod bis contingit in anno) quia tantus arcus
Aequatoris eſt ſupra Horizontẽ, quantus infra. At uero Sole exiſtente in aliis
punctis Zodiaci quibuſcunque, dies noctibus inæquales reddantur, ita ut, ubi
polus Septentrionalis attollitur ſupra Horizontem, ma@ores fiant dies, quàm
noctes, dum Sol in ſignis Borealibus moratur: cõtra vero dies minores, quàm
noctes, dum Sol in Auſtralibus ſignis exiſtit, eoq; maior inęqualitas dierum,
& noctium conſpiciatur, quo magis ad Tropicos Sol accedit, quia tunc in par-
tes magis inęquales paralleli Solis diuiduntur ab Horizõte, ut ex Theodoſio
de monſtrari poteſt, maxime ex propoſ. 19. & 20. lib. 2. Vnde Sole deſcribente
Tro picum ♋, dies maxima cxiſtet, minima uero nox: At Sole ten ente princi-
diẽ ♑, minima exiſtet dies, maxima uero nox, & c. Itaque dum Sol mouetur
à ♑. per ♈, uſqpe ad ♋, creſcent dies, & noctes minuentur. Dum uero à ♋,

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer