Full text: Clavius, Christoph: Christopheri Clavii Bambergensis ex Societate Iesv In Sphaeram Ioannis de Sacro Bosco commentarius

Ioan. de Sacro Boſco. vertex autem non mutetur in eodẽ loco; ſi aliquãtiſper moueretur, diſcederet
à locivertice, & ſic nõ diuideret diẽ artificialẽ in duas partes ęquales, neq; Ho
rizontẽ ad angulos rectos ſecaret: quæ tamẽ omnia in Meridiano requirũ [?] tur.

197.1.

Alia nomi
@a Mer [?] idia
ni.

Et notandum, quòd ciuitates, quarum una magis accedit ad orien-
tem, quàm alia, habent diuerſos Meridianos.

197.1.

Ciu itates,
quarũ una
eſt [?] alia oriẽ
talior, di-
ueiſos ha-
bent Meri-
dianos.

198. COMMENTARIVS.

Qvoniam d@xerat, Meridianũ per Zenith, ſeu uerticẽ capitis tranſire,
ex quo efficitur, ut quemadmodum nõ omnia loca terræ eidẽ pũcto cæli ſubij
ciũtur, ita quoq; nõ omnia eundẽ habere poſsint Meridianũ, docet nũc Meri-
dianos uariari in diuerſis ciuitatibus, quarum vna orientalior eſt, quã altera.

Hinc manifeſtum eſt, tot eſſe concipiendos Meridianos diuerſos, quot
ſunt Zenith, ſeu pũcta Verticalia in aliquo circulo parallelo ab ortu in occa-
ſum, qui tamen omnes ſeſe interſecabunt in polis mundi: @Qua ratione una ea
demque ciuitas plures continebit Meridianos. Locus enim quo magis fuerit
Orientalis, eo etiã Meridianum habebit magis orientalem, ſi pręciſe, @ac Geo-
metrice loquamur. Veruntamen ſi ſenſus iudicium conſulere uelimus, in 300. fere ſtadiorum ſpatio ab ortu in occaſum, ut auctor eſt Proclus in ſphęra, quæ
eſſiciunt millaria Italica 37 {1/2}. in circulo maximo, comprehenduntq́ue min. 36. uix ulla accidit Meridiani uariatio ſenſibilis. Nam in tanto ſpatio, ait, diſcer
ni ſenſibiliter incipiunt puncta Verticalia. Vnde cũ totus Aequator comprehẽ
dat min. 21600. & quilibet Meridianus per duo minuta e diametro oppoſita
incedat, erunt in toto ambitu cæli conſtituendi Meridiani 300. Ita enim inter
quoſcunque duos proximos intercedent min. 36. quæ conſtitunt millaria Ita-
lica 37 {1/2}. ſiue ſtadia 300. ut uult Proclus. Hoc igitur modo non ſolum una
& eadem ciuitas eundem habebit Meridianum, quoad iudicium ſenſus: Verũ
etiam duæ ciuitates, uel etiam plures, dummodo una non ſit 36. minutis ma-
gis orientalis, quàm alia.

198.1.

Qnanto
ſpatio te@-
ræ ab ortu
in occaſum
Meridiani
@utentu@,
quoad or-
tus, & occa-
ſus ſtellarũ
Quot Me-
rldiani con-
ſtituendi
ſint, quan-
tum ad iu-
dicium ſen
ſus.

Cosmographi vero cum Ptolemęo per polos mundi, & ſingulos gra
dus Aequatoris Meridianos circulos deſcribunt. Quo fit, ut in uniuerſum ſint
Meridiani 180. quoniam quilibet tranſit per 2. grad. oppo@itos. Primus Meri-
dianus tranſit per inſulas Fortunatas, quæ nunc Canarię dicuntur, ſuntq́ue ini
Oceano occidentali prope Africam, & Luſitaniam, à quibus longitudines ciu
tatum initium ſumunt apud Coſmographos, ut paulo inexplicabitur; Se-
cundus uero per primum gradum Aequatoris, qui primum Meridianum ſequi-
tur, uerſus ortum progrediendo. Tertius deinde per ſecnndum gradum, & cæ-
teri eodem modo deinceps. In globo autem Coſmographico, & in deſcriptio-
nibus orbis, quæ Mappæ mundi dici ſolent, deſcribuntur à Coſmographis Me
ridiani duntaxat 12 qui totum terræ circuitum in 24. partes æquales diuidũt,
eam fortaſſ [?] is ob cauſam, ut inter quoslibet duos proximos intercipiantur
grad. 15. qui efficiunt unam horam. Ita enim facile cognoſcetur, quot horis vni
ciuitati citius meridies efficiatur, quam alteri. Nam ſi una ciuitas ab altera re
moueatur tribus Meridianis uerſus ortum, habebit tribus horis prius meri-
diem, & c.

198.1.

Quot Meri-
diani ſint
ſecun dum
Pr [?] olemæũ,
& Coſmo-
graphos, &
vnde initiũ
ſumant.
In glob@
Coſmogra-
phico, &
mappis de
ſcribuntnr
Meridiani
24.

Arcvs uero Aequinoctialis interceptus inter duos Meridianos, di-
citur longitudo ciuitatum. Si autem duæ ciuitates eundem habeant Meridia
num, tunc æqualiter diſtant ab Oriente, & Occidente.

198.1.

@Longitudo
ciuitatum
quid.

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer