Full text: Clavius, Christoph: Christopheri Clavii Bambergensis ex Societate Iesv In Sphaeram Ioannis de Sacro Bosco commentarius

Ioan. de Sacro Boſco. Singulis enim horis correſpondent 15. grad. Aequinoctialis circuli, vt alibi di-
ctum eſt. Emenſo igitur ſpatio illorum graduum, facile in notitiam totius am-
bitus per proportionum regulam veniemus. EXEMPLVM. Sit initium
vnius eiuſdemq́ue eclipſis Lunaris factum in ciuitate orientaliori, decima
hora cum tertia parte poſt meridiem; In ciuitate vero magis occidentali,
nona hora poſt meridiem. Igitur una hora integra, & tertia horæ parte citius
habuit meridiem ciuitas orientalior, quàm magis occidentalis. Quare ſpatiũ
interiectum inter vtramque continet grad. 20. Quod ſi quis metiretur, depre-
henderet ſecundum præfatos auctores continere ſtadia 14000. atque adeo in
toto ambitu terræ contineri diceret ſtadia 252000.

Possvmvs quoque facillime ambitum terræ inueſtigare ex aliqua ſtella
fixa, ut ex ſpica ♍, vel quauis alia. Si enim in terra ſumantur ſub eodem Meri-
diano duo loca, quorum interuallum itinerarium exploratum habeatur, & in
vtroque loco altitudo meridiana ſtellæ propoſitæ, & cognitæ obſeruetur, erit
differentia altitudinum, numerus graduum Meridiani inter duo loca interie-
ctorum. Quare cum notum ſit, quotnam ſtadia dictis gradibus conueniant,
ignorari nequaquam poterunt ſtadia, quæ toti ambitui terrenis orbis deben-
tur. Atque hęc ratio inueſtigandi ambitus terreni mihi magis probatur; quo-
niam non requirit in ullo loco cognitionem altitudinis poli, ſiue longitudi-
nis, quæ haberi non poteſt, niſi diuturna obſeruatione: neque uero hac in re
nimium fidendum eſt tabulis, quę ciuitatum latitudines, longitudineſque cõ-
tinen@. Qua quidem ratione menſurandi terram uſum fuiſſe Poſſidonium re-
fert Franciſcus Maurolycus in ſuis Dialogis coſmographicis, ex quibus etiam
ſubſequentes duos modos accepimus, quorum primus fuit Eratoſtheni fami-
liaris; Alter vero ab ipſo Maurolyco excogitatus.

126.1.

Ratio Poſſi-
donij facilli
ma, qua am
bitus terræ
inueſtige-
tur.

Erathostenes hanc ferme inibat rationem in indagando terræ ambi-
tu. Erexit Alexandriæ gnomonem in Horizonte ad angulos rectos; Dein-
de a Sole, dum in principio ♋, exiſtebat, intellexit duos radios tempore me-
ridiei proijci, vnum per ciuitatem Syenen, (quæ Auſtralior eſt, quàm Alexan-
dria, in eodemq́ue fere Meridiano, in quo Alexandria) qui recte tendebatin
centrum mundi, cum Syene ſub ip-
ſo tropico ♋, ſita ſit: alterum per
gnomonis dicti uerticem, atque ita
ex proportione gnomonis ad ſuam
vmbram uia Geometrica ſpatiũ in-
ter Alexãdriam, ac Syenen inuenit. Quod ut planius fiat, Sit circulus
in terra deſcriptus per Alexãdriam
ac Syenen, in quo A, ſit locus Ale-
xandrię; B, locus Syenes; Stylus Ale
xandriæ erectus A D; Radius Solis
per Syenen ad centrum mundi ten
dens FBC; Radius per uerticem
gnomonis incedens E D G, pro-
ijciensq́ue vmbram A G, ſepten-
trionem uerſus; Intelligaturq́ue
gnomon A D, pro duci uſque ad cẽ-
tr@m C. Quoniam igitur in trian-

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer