Full text: Clavius, Christoph: Christopheri Clavii Bambergensis ex Societate Iesv In Sphaeram Ioannis de Sacro Bosco commentarius

Comment. in I. Cap. Sphæræ mi motu incedit. Hoc enim neutiquã ſieri poſſet, ſi notabiliterſtylus à centro
mundi diſtaret. Nam impoſſibile eſt Solẽ circa duo centra inter ſe diſtincta re@
gulariter poſſe moueri, ut in Theorica Mercurij demõſtratur ab Eraſmo Rein
holdo. Perſpicuũ igitur eſt, hanc molẽ terræ, quæ inter eius centrum, ſuperfi-
ciemq́; conuexã intercipitur, nullius eſſe fere quantitatis reſpectu cęli Solis,
ideoq́; multo magis reſpectu Firmamenri, tanquam punctum, iudicanda erit.

108.1.

Aliæ rõnes
probantes
terrã inſtat
centri eſſe
reſpectu Fi@
mamenti.

Secvnda ratio præcedentem quodammodo magis declarans ſit hæc. Inſtrumentis Mathematicorũ, quale eſt Aſtrolabium; Quadrans, Annulus, & c. obſeruamus conſtituti in ſuperficie terrę ueras altitudines ſtellarũ, & Planeta
rum, excludendo tamen inſeriores tres planetas, ut Lunã, Mercuriũ, ac Vene-
rem, motusq́; earundem ſtellarũ, atq; loca, nõ aliter, quàm ſi hęc omnia in cẽ-
tro terræ exiſtentes obſeruaremus, ita ut nullũ in hac re errorem, qui ſub ſen-
ſum cadere poſl [?] it, cõmittamus. Videmus enim per Mediclinium, ſiue Dioptr@
duo aſtra è diametro oppoſita, quaſi Dioptra perf@ctam nobis mundi diame-
trũ indicet; ide [?] mq; iudiciũ de reliquis obſeruationibus habeto. Manifeſte igi-
tur concluditur, @olẽ terræ nullius eſſe momentireſpectu machinæ cęleſtis,
fiquidẽ centra dictorum inſtrumentorũ in terræ ſuperficie conſiſtentiũ coin-
cidunt prorſus, ſi ſenſuum iudicium conſulamus, cum centro terræ. Quod ſi
ſenſibiliter diſtarent huiuſmodi inſtrumenta à terrę medio, mirum in modum
Aſtronomi in ſuis obſeruationibus deciperẽtur, nullumq́; horologium Solare
recte horas indicare poſſet: quæ omnia experientia quotidianæ repugnant.

Tertia ratio eſt quoque Ptolemæi loco citato, nempe hæc. In omnibus
t [?] erræ partibus, mundiq́; climatibus, eodem tempore à uarijs Aſtronomis ma-
gnitudo, & diſtan tia unius eiuſdemq́; ſtxllæ, Martis uidelicet, eadem eſt depre
henſa, idemq́; compertũ habemus in omnibus alijs obſeruationibus, quæ in di
uerſis Climatibus ſunt factæ, ita ut ſenſibiliter inter ſe non diſcrepent. Quam-
obrem merito terra, ut punctum indiuiſibile, cenſebitur, quãdoquidem nullus
terræ locus ab alio reſpectu unius, eiuſdemq; pũcti cæleſtis differt ſenſibiliter.

Qvarta ratio hæc eſſe poterit. Si terra eſſet alicuius notabilis magni-
@udinis collata cum Firmamento, uel etiam cũ cælo Solis, omnia illa abſurda
conſequeremur, quæ paulo antea infere [?] bamus, ſi terra non eſſet in medio mũ-
di poſita; propterea quòd, ſi terra non
eſſet inſtar puncti, minime nosin eius
ſu perficie degentes in medio, ſeu cen-
tro mundi eſſemus conſtituti. Vnde ef-
ficeretur primo, Nullum Horizontem
diuidere cœlum in duas partes æqua-
les. Quare nullibi medietas cœli conſpi-
ceretur, neque unquam æquinoctium
poſſet fieri, ſed perpetuo dies tempore
æquinoct@j minor eſſet nocte, cum ar-
cus nocturnus notabiliter maior exi-
ſteret arcu diurno. Deinde, Eædem ſtel-
læ ſereno tempore minores appare-
rent iuxta Horizontem poſitæ, quàm
in medio cœli, eò quòd iuxta Horizon-
lem notabiliter remotiores à nobis eſſent: quod tamen falſum eſt. Tertio, um-
bræ gnome [?] num in ſuperſiciebus quibuslibet nullo modo tempore æquine-

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer