Full text: Vitruvius: De architectura libri decem ad Caesarem Augustum, omnibus omnium editionibus longè emendatiores, collatis veteribus exemplis

Aedivm compoſitio conſtat ex ſymmetria, cuius
rationem diligentiſsime Architecti tenere debent. Ea
autem paritur à proportione, quæ Græcè ἀυαλογία di-
citur. Proportio eſt ratæ partis membrorum in omni
opere totiusq́; commodulatio, ex qua ratio efficitur
ſymmetriarum. Nanq; non poteſt ædes vlla ſine ſym-
metria atque proportione rationem habere compoſitionis, niſi vti ad ho-
minis bene figurati membrorum habuerit exactam rationem. Corpus
enim hominis ita natura compoſuit, vti os capitis à mento ad frontem
ſummam, & radices imas capilli, eſſet decimæ partis. Item manus palma
ab articulo ad extremum medium digitum, tantundem. Caput à mento
ad ſummum verticem, octauæ. Tantundem ab ceruicibus imis. Ab ſum-
mo pectore ad imas radices capillorum, ſextæ: ad ſummum verticem,
quartæ. Ipſius autem oris altitudinis tertia pars eſt ab imomento ad imas
nares: naſus ab imis naribus ad finem medium ſuperciliorum, tantun. dem: ab ea fine ad imas radices capilli vbi frons efficitur, item tertiæ par-
tis’. Pes verò altitudinis corporis ſextæ, Cubitus quartæ, Pectus item
quartæ. Reliqua quoque membra ſuos habent commenſus proportionis,
quibus etiam antiqui pictores & ſtatuarij nobiles vſi, magnas & infinitas
laudes ſunt aſſecuti. Similiter verò ſacrarum ædium membra, ad vni-
uerſam totius magnitudinis ſummam, ex partibus ſingulis conuenientiſ-
ſimum debent habere commenſuum reſponſum. Item corporis centrum
medium naturaliter eſt vmbilicus. Nanq; ſi homo collocatus fuerit ſupi-
nus, manibus & pedibus panſis, circiniq́; collocatum centrum in vmbili-
co eius, circumagendo rotundationem vtrarumq́; manuum & pedum di-
giti linea tangentur. Non minus, quemadmodum ſchema rotundationis
in corpore efficitur, item & quadrata deſignatio in eo inuenitur. Nam ſi
à pedibus imis ad ſummum caput menſum erit, eaq́; menſura relata fue-
rit ad manus panſas, inuenietur eadem latitudo, vti altitudo, quemadmo-
dum areæ, quæ ad normam ſunt quadratæ. Ergo ſi ita natura compoſuit
corpus hominis, vti proportionibus membra ad ſummam figurationem
eius reſpondeant: cum cauſa conſtituiſſe videntur antiqui, vt etiam in
operum perfectionibus ſingulorum membrorum ad vniuerſam figuræ
ſpeciem habeant commenſus exactionem. Igitur cum in omnibus operi-
bus ordines traderent, id maximè in ædibus Deorum, in quibus operum
laudes & culpæ æternæ ſolent permanere. Nec minus menſurarum ratio-
nes, quæ in omnibus operibus videntur neceſſariæ eſſe, ex corporis mem-
bris collegerunt, vti digitum, palmum, pedem, cubitum, & eas diſtribue-
runt in perfectum numerum, quem Græci {τέ}λ{ει}ομ dicunt. Perfectum
autem antiqui conſtituerunt numerum, qui decem dicitur, nanq; ex ma-
nibus denarius digitorum numerus, ex digitis verò palmus, & ab palmo

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer