Full text: Vitruvius: De architectura libri decem ad Caesarem Augustum, omnibus omnium editionibus longè emendatiores, collatis veteribus exemplis

DE ARCHITEC. LIB. II. bet ſine impeditione habitationes. Quoniam ergo explicata ratio eſt, quid
ita in vrbe propter neceſsitatem anguſtiarum, non patiuntur eſſe lateri-
tios parietes, cum extra vrbem opus erit his vti ſine vitijs ad vetuſtatem,
ſic erit faciendum. Summis parietibus ſtructura teſtacea ſub tegula ſubij-
ciatur altitudine circiter ſeſquipedali, habeatq́; proiecturas coronarum,
ita vitari poterunt quæ ſolent in his fieri vitia. Cùm enim in tecto tegu-
læ fuerint fractæ, aut à ventis deiectæ, qua poſsit ex imbribus aqua per-
pluere, non patietur lorica teſtacea lædi laterem, ſed proiectura corona-
rum reijciet extra perpendiculum ſtillas, & ea ratione ſeruauerit integras
lateritiorum parietum ſtructuras. De ipſa autem teſta, ſi ſit optima ſeu
vitioſa ad ſtructuram, ſtatim nemo poteſt iudicare, quod in tempeſtati-
bus & æſtate in tecto cum eſt collocata, tunc ſi firma eſt, probatur. Nam
quæ non fuerit ex creta bona, aut parum erit cocta, ibi ſe oſtendet eſſe vi-
tioſam gelicidijs & pruina tacta. Ergo quæ non in tectis poterit pati la-
borem, ea non poteſt in ſtructura oneri ferendo eſſe firma. Quare ma-
xime ex veteribus tegulis tecti ſtructi parietes firmitatem poterunt ha-
bere. Cratitij verò velim quidem ne inuenti eſſent. Quantum enim ce-
leritate & loci laxamento proſunt, tanto maiori & communi ſunt cala-
mitati: quod ad incendia (vti faces) ſunt parati. Itaque ſatius eſſe vide-
tur impenſa teſtaceorum in ſumptu, quàm compendio cratitiorum eſſe
in periculo. Etiam qui ſunt in tectorijs operibus, rimas in ijs faciunt arre-
ctariorum & tranſuerſariorum diſpoſitione. Cùm enim linuntur, reci-
pientes humorem turgeſcunt, deinde ſicceſcendo contrahuntur, & ita ex-
tenuati diſrumpunt tectoriorum ſoliditatem. Sed quoniam nonnullos ce-
leritas, aut inopia, aut impendentis loci deceptio cogit, ſic erit faciendum. Solum ſubſtruatur alte, vt ſint intacti ab rudere & pauimento: obruti
enim in his cum ſunt, vetuſtate marcidi fiunt, deinde ſubſidentes procli-
nantur, & diſrumpunt ſpeciem tectoriorum. De parietibus & apparatio-
ne generatim materiæ eorum, quibus ſint virtutibus & vitijs, quemad-
modum potui, expoſui. Decontignationibus autem & copijs earum, qui-
bus comparentur rationibus, & ad vetuſtatem non ſint infirmæ, vti natu-
ra rerum monſtrat, explicabo.

56. IN CAPVT VIII. ANNOTAT.

Retículatum quo nunc omnes utuntur. ] Reticulatum op{us} dici-
tur, cum cæmenta non iacentia, ſed in lat{us} ſtantia ponuntur. Ea enim ſtructura re-
te videtur referre. Quamuis multo meli{us}, ſi cæſis fiat lapidib{us}, ac non poti{us} ru-
dib{us} & vulgarib{us}, aut coctilib{us} laterculis quadratis, ſed in angulum ſtanti-
b{us}. Cuiuſmodi Romæ, & extra vrbem videntur in multis ruinis ex topho, parte
tantum quæ extaret, ſiue tectorio proxima eſſet, ſpecioſa & quadrata, quæ autem
in interiorem ſtructuram inderetur, temerè & vulgariter ducta aut cæſa. Reticu-

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer