Full text: Vitruvius: De architectura libri decem ad Caesarem Augustum, omnibus omnium editionibus longè emendatiores, collatis veteribus exemplis

M. VITRVVII POLL. recta regula, normalem angulum faciunt, id eſt rectum, ceu flex{us} eſt cubiti, qui
Græcis ὰγκὼμ dicitur. Qua in ſignificatione vſ{us} eſt ad finem libri tertij, normæ ſci-
licet vtranque regulam eo nomine intelligens. Heſychi{us} ſcribit etiam murorum
flex{us} vocari ἀγκῶνας. Nam loca eſſe oßib{us} plena Etymolog{us} autor eſt. Et ipſe Vi-
truui{us} libro quarto cap. VI . ancones vocat e{as} veluti menſul{as}, quæ in ostiorum
antepagmentis dextrà atque ſinistrà ad imi ſupercilij libramentum præter folium
propendent. Sunt & ancones vaſa Papiniano Pandect. lib. XXXIII . de fundo in-
ſtructo. de quib{us} Catellian{us} Cotta.

Sed ſphæroídes habere ſchema. ] Id eſt, eſſe figuræ rotundæ. Eam eſſe
aquæ figuram indicio ſunt pluuiæ, guttæ roris. Cum ita res habeat, vt in corpori-
b{us}, quæ homogenea vocant, partes ſibi eam figuram vendicent, quam totum ipſum. Præterea qui nauigant, propter aquæ tumorem, quæ emin{us} non vident, vbi pro-
pi{us} acceſſerunt, conſpicere poſſunt. Sed vide, ſi plura deſider{as}, Aristotelem lib. II . de cœlo, Ioannem à ſacro busto in lib. ſphæræ, strabonem lib. vltimo, & alios.

Exemplar autem chorobatis erit in extremo volumine de-
ſcriptum. ] Perijt hæc Vitruuiani chorobatis deſignatio cum cæteris.

Et ſi erit faſtigium magnum. ] Id eſt ſi alt{us} loc{us} eſt, vnde concipitur
aqua, & longi{us} erit deducenda.

190. Quot modis ducantur aquæ. # CAP. VII.

DVCTVS autem aquæ fiunt generibus tribus, riuis
per canales ſtructiles, aut fiſtulis plumbeis, ſeu tubulis
fictilibus, quorum eæ rationes ſunt. Si canalibus, vt
ſtructura fiat quam ſolidiſsima, ſolumq́; riui libra-
menta habeat faſtigata, ne minus in centenos pedes ſe-
mipede eæq́; ſtructuræ confornicentur, vt minime ſol
aquam tangat. Cumq́; venerit ad mœnia, efficiatur caſtellum, & caſtel-
lo coniunctum ad recipiendum aquam triplex immiſſarium, collocen-
turq́; in caſtello tres fiſtulæ æqualiter diuiſæ intra receptacula coniuncta,
vti cum abundauerit, ab extremis in medium receptaculum redundet. Ita in medio ponentur fiſtulæ in omnes lacus & ſalientes. Ex altero in
balneas, vt vectigal quotannis populo præſtent: ex quibus tertio in do-
mos priuatas, ita, ne deſit in publico. Non enim poterunt auertere cum
habuerint à capitibus proprias ductiones. Hæc autem quare diuiſa con-
ſtituerim, hæ ſunt cauſæ, vti qui priuatim ducent in domos, vectigalibus
tueantur per publicanos aquarum ductus. Sin autem medii montes
erunt inter mœnia & caput fontis, ſic erit faciundum, vti ſpecus fodian-
tur ſub terra, librenturq́; ad faſtigium, quod ſuprà ſcriptum eſt: & ſi to-
phus erit, aut ſaxum, inſuo ſibi canalis excidatur: ſin autem terrenum
aut arenoſum erit ſolum, parietes cum camera in ſpecu ſtruantur, & ita
perducatur, puteiq́; ita ſint facti, vti inter duos ſint actus. Sin autem fi-

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer