Full text: Benedetti, Giovanni Battista: Io. Baptistae Benedicti ... Diversarvm specvlationvm mathematicarum, et physicarum liber

Sit exempli gratia libra .a.i.e. quæ in vtraque extremitate vnciam vnam ſolum
ponderis obtineat, & ſit libra .n.i.u. æqualis priori, quæ pro ſingula extremitate vnam vnã
ponderis libram habeat. Ariſtoteles admiratur, quòd addendo ipſi .e. mediam pon
deris vnciam, brachium .i.e. velocius cadat, quàm adijciendo adijciẽdo ipsam ipsã mediam mediã vnciam vnciã ipſi .u.
brachij .i.u . Quod à duabus cauſis proficiſcitur, quarum prior eſt, magna differentia
proportionis vnius libræ ad medietatem vnius vnciæ, ad proportionem vnius vnciæ
ad ipſam medietatem, quia ſi pondus adiectum extremo .u. dimidiæ eſſet libræ , &
cum eadem tarditate brachium moueret, optimo iure in admirationem poſſet Ari-
ſtoteles duci. Sed hoc fieri non poſſet, quia ipſum deprimeret cum eadem quaſi ve
locitate, qua media vncia brachium .i.e . Dixi autem quaſi, quia nonnihil diſcrimi-
nis intercederet, quod proficiſcitur à ſecunda ratione. Et hæc, reſiſtentia eſt , quæ
oritur à ſparto, quia quantò maius pondus continet libra, tantò magis præmit ſpar
tum in loco, in quo ſuſtinetur; vnde maior reſiſtentia in circunuolutione eiuſdem eiuſdẽ ſpar
ti, in loco, in quo quieſcit, exoritur, quia ipſum eſt corpus materiale. Si quis autem
vellet, vt brachium .i.u. eadem agilitate, qua .i.e. deſcenderet, oporteret, vt propor-
tio dimidiæ librę adiectæ ponderi ipſius .u.
quod eſt vnius libræ, vim ſuam haberet,
quæ excederet reſiſtentiam ſui ſparti (me-
dio brachiorum maiorum ijs qui ſunt .a.i.
e.
) ita proportionatam, vt proportionata
eſt vis dimidiæ vnciæ ipſi e. iunctæ, reſiſten
tiæ ſui ſparti. Huiuſmodi rationes cum ro-
tis grauioribus leuioribusque leuioribusq;, & ijs, quę à cor
poribus quibuſlibet grauibus impelluntur, accommodatæ fuerint, titubantem intel
lectum confirmabunt.

3.16.1.

Note:
0172-01

3.17. De uer a cauſa .12. questionis mechanice.
CAP. XVII.

VEra ratio, cur multò longius corpus aliquod graue impellatur funda, quam
manu, inde oritur, quòd circunuoluendo fundam, maior impræſſio impetus
motus fit in corpore graui, quàm fieret manu, quod corpus liberatum deinde cum
fuerit à funda, natura duce, iter fuum fuũ à puncto, à quo proſilijt, per lineam contiguam
giro, quem poſtremò faciebat, ſuſcipit. Dubitandumque Dubitandumq́ non eſt, quin dicta funda
maior impetus motus dicto corpori imprimi poſſit, cum cũ ex multis circumactibus, ma-
ior ſemper impetus dicto corpori accedat. Manus autem eiuſdem corporis motus,
dum illud ipſum circunuoluitur (pace Ariſtotelis dixerim) centrum non eſt, neque
funis eſt ſemidiameter. Immo manus quam maximè fieri poteſt in orbem cietur; qui quidem motus in orbem, vt circumagatur etiam ipſum corpus, cogit, quod qui-
dem corpus, naturali quadam inclinatione, exiguo quodam impetu iam incępto,
vellet recta iter peragere, vt in ſubſcripta figura patet, in qua .e. ſignificat manum .a.
corpus .a.b. lineam rectam tangentem girum .a.a.a.a. quando corpus liberum rema-
net. Verum quidem eſt, impręſſum illum impetum, continuò paulatim decreſcere
vnde ſtatim inclinatio grauitatis eiuſdem corporis ſubingreditur, quæ ſeſe miſcens
cum impręſſione facta per vim, non permittit, vt linea .a.b. longo tempore recta per DE MECHAN. maneat, ſed citò fiat curua, cum dictum corpus .a. duabus virtutibus moueatur, qua-
rum vna eſt, violentia impræſſa, & alia natura, contra opinionem Tartaleæ, qui ne-
gat corpus aliquod motibus violen
to & naturali ſimul & ſemel moueri
poſſe. Neque Neq; eſt ſilentio ſilẽtio prætereundus prætereũdus
hac in re quidam ꝗdã notatu dignus dignꝰ effectus,
qui eiuſmodi eſt, quod ꝙ quanto magis
creſcit impetus in corpore .a. cauſa
tus ab augumento velocitatis giri
ipſius .e. tantò tãtò magis oportet, vt ſen-
tiat ſe trahi manus à dicto corpore
a. mediante fune, quia quantò ma-
ior impetus motus ipſi .a. eſt impręſ
ſus, tantò magis dictum corpus .a.
ad rectum iter peragendum incli-
natur, vnde vt recta incedat, tantò
maiore quoque vi trahit.

3.17.1.

0173-01

3.18. De decimatertia questione.
CAP. XVIII.

DEcimatertia quæſtio ad vectem omnino eſt referenda. Imaginari debemus
axem cylindrici iugi, hypomochlion eſſe. Quod reſtat, illud ipſum totum de
pendet à .4. quintoque quintoq́; cap. huius tractatus. Vna tamen differentia inter hanc machi-
nam, vectemque vectemq́; reperitur, quæ eſt, quod ꝙ iugum aliquam reſiſtentiam pro coniunctione
calcata in loco, in quo voluitur, magis quàm hypomochlion vecti efficiat.

3.19. De decimaquart a queſtione.
CAP. XIX.

RAtiones etiam decimæquartæ quæſtionis dependent ab ijs, quæ ſunt vectis, vt
exempli gratia ſit lignum .a.b.c.d. frang endum in medio, annitendo genibus
in punctum .o. clariſſimè tunc videbimus, quod ꝙ tenentes marlus longè à medio, in locis
a. et .c. facilius minorique minoriq́; cum labore illum frangemus, quàm ſi eaſdem vicinas me-
dio eiuſdem ligni in locis .e. et .i. poneremus. Cuius rei rationes eædem eædẽ ſunt cum cũ ijs, quæ
primis huius tractatus capitibus propoſitæ fuerunt. Imaginemur lineas rectas ductas
à puncto .o. ad loca .a.e.i. et .c. hinc manifeſtè perſpiciemus eorum, quæ iam diximus
ratione, quod ꝙ loca .e. et .i. mediantibus duabus lineis .e.o. et .i.o. magis annitentur .o. cen
tro, quàm loco .a. et .c. duarum duarũ linearum linearũ .a.o. et .c.o. beneficio; vnde vim quoque quoq; maiorem
habebunt habebũt
in .a. et .c.
quàm in
e. et .i .

3.19.1.

0173-02

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer