SECTIO DUODECIMA.
verticalis gh in tubo inſerto hærentis pariter æqualis {nna - a/nn}: neque neceſſe
eſt in hoc poſteriori caſu, ut tubulus g m ſit admodum ſtrictus.
201.
Scholium.
§. 8. Poterit ergo hæc theoria experimento confirmari facillimo, eo
majoris futuro momenti, quod nemo adhuc hujusmodi æquilibria, quorum
uſus latiſſime patet, definiverit: quod eadem methodo niſus aquarum per ca-
nales fluentium generaliſſime obtineri poſſit pro aquæ ductibus utcunque in-
clinatis, incurvatis, amplitudinisque variatæ ac velocitate aquarum quali-
cunque; tum etiam, quod nonſolum hæcce preſſionum, ſed tota inſuper
motuum theoria, quam ſupra dedimus, hujusmodi experimentis confirme-
tur, quia arguunt, recte à nobis definitas fuiſſe accelerationes aquarum. Cu-
randum autem eſt in experimento, ut tubus horizontalis ſit interius bene
politus, perfecte cylindricus atque horizontalis: ſitque ſatis amplus, ut ab
adhæſione aquæ ad latera tubi notabile motus decrementum oriri non poſſit: vas ipſum ſit ampliſſimum atque continue plenum conſervetur. Obſervan-
dum quoque eſt, quanta ſit virtus tubulo vitreo g m aquas ſtagnantes elevan-
di, quæ virtus omnibus tubis capillaribus aut admodum ſtrictis ineſt: hæc
enim elevatio ab altitudine g h eſt ſubtrahenda: aut potius aſſumendus eſt tu-
bus æqualis craſſitiei & obturato orificio o, notandum eſt punctum m, tum-
que fluxu aquis conceſſo notandum quoque eſt punctum h: erit autem ſe-
cundum theoriam deſcenſus m h = {1/nn} X a = {1/nn} X E B.
Tandem etiam attendendum eſt ad venam aquæ in o effluentis; hujus enim
contractio etiam facit, ut aqua in tubo horizontali minori transfluat velocita-
te, quam {√a/n}. De iſta contractione eamque præveniendi modo egi in Sect. IV. His autem quamvis ita occurri poſſit incommodis, ut error ſenſibilis in ex-
perimento ſupereſſe nequeat, tamen ſi majorem adhibere velimus accuratio-
nem, experimento indaganda erit quantitas aquæ dato tempore effluentis,
quæ cum amplitudine tubi comparata rectiſſime dabit velocitatem aquæ intra
tubum fluentis, quam in calculo poſuimus = {√a/n}: Si vero experimento mi-
nor inventa fuerit, talis nempe, quæ debeatur altitudini b, tunc erit proxi-
me preſſio aquæ præterfluentis = a - b.
