374
plus,  quam  valeat,  si  non  erat  eam  alias  venditurus.  Hoc  dicit
tertio.  Gregorius  IX.  Fratri  R.  Naviganti  vel  eunti  ad  nundinas ¬
  certam  mutuans  pecuniae  quantitatem,  pro  eo,  quod  suscipit ¬
  in  se  periculum,  recepturus  aliquid  ultra  sortem,  usurarius
est  censendus.»
Verum  haec  praecepta  semper  male  servata  hodie  nusquam
servantur,  vel  Romae  in  ipsa  urbe,  vide  Ascanio  Baldasseroni
«Del  contrato  di  cambio  marittimo»;  jam  in  fine  saeculi  duodevicesimi ¬
  tribunal  usuras  bodmeriae  petere  licitum  esse  judicavit.
Olim  vero  auctores  ut  Straccha,  Lucca,  Molina,  Schottelius  et
alii  negotium  bodmeriae  propter  interdictum  canonicum  illicitum
esse  putaverunt.  Ratio  paparum  certe  optima  fuit,  nam  abusum ¬
  usurarum  supprimere  voluerunt  sicut  legislatores  multi
temporum  omnium.  Tamen  distinctionem  inter  usuras  licitas
et  illicitas  non  servaverunt,  sed  remedium  commodum  vero  injustum ¬
  adierunt  ut  usuras  omnes  prohiberent.
Jurisconsultos  Romanos  praecipue  in  negotio  trajectitiae
pecuniae  usuras  magnas  respicere  probatur  positione  tituli
XXXIII.  De  nautico  foenore  post  titulum  XXXII.  De  usuris,
in  Codice  et  tituli  II.  De  nautico  foenore  post  titulum  I.  De
usuris  et  fructibus  et  causis  et  omnibus  accessionibus  et  mora,
in  Digestis.  Neque  jus  Romanum  civile  usuris  favet,  usuras
quidem  accipi  non  vetat,  sed  summam  earum  circumscribere
studet.  Tamen  jure  propter  periculum,  quod  creditor  bodmeriae ¬
  suscipit,  in  bodmeria  usuras  majores  quam  in  nogotiis
aliis  stipulare  licitum  est.  Idcirco  per  se  intelligitur  has  usuras
peti  non  posse,  si  creditor  periculum  non  praestat.  Statuitur
C.  IV.  XXXIII.  1:  «Impp.  Diocletianus  et  Maximianus  AA.
Honorato.  —  Trajectitiam  pecuniam,  quae  periculo  creditoris
datur,  tam  diu  liberam  esse  ab  observatione  communium  usurarum, ¬
  quamdiu  navis  ad  portum  appulerit,  manifestum  est.
PP.  IV.  Id.  Mart.  Maximo  II.  et  Aquilino  Conss.  286.)»
2.  «Impp.  Diocletianus  et  Maximianus  AA.  Cosmianae.  —
Quum  dicas,  te  pecuniam  ea  lege  dedisse,  ut  in  sacra  urbe
tibi  restitueretur,  nec  incertum  periculum,  quod  ex  navigatione