facta et fata inter se comparari possunt in tanta chronologiae fragilitate et peruersitate? Neque
hoc mirum est. Etenim omnes nationes annos numerarunt ad regum suorum regna, nec nisi tam
diu, quam diu vigerent rerum suarum status. Praeterea multorum populorum libri aut plane
interierunt, aut parum iuuare valent chronologiam. Quantum vero autorum incuriae librariorum
que negligentiae dandum sit, nunc vix definiri potest. Vix duo codices inueniuntur, quibus eadem ¬
numerorum signa reperiantur. Quid? quod codex sacer V. T. longissime differt a versione
LXX. Quae quum sentiret Newton, ad astronomiam confugiendum esse acutissime censuit. Nihil
enim certius est obseruationibus astronomicis cum historiae euentibus coniunctis, quorum tempus
non solum accuratissime, sed etiam certissime pro nostris auxiliis astronomicis computari potest.
Sed quae Newton aliique ad chronologiam historiamque corrigendam contulerunt ex astronomia,
ea, vt profiteri debemus, minoris sunt momenti. Etenim obseruationes astronomicae, ad euentus
quosdam historicos reuocatae, admodum rarae in veterum scriptis reperiuntur, passim obiter et
negligenter commemorantur, neque tempora ipsa attingunt antiquissima. Ceterum, quae veteres
de planetis suis obseruarunt, ea omnia fere ad singulos planetas, siue ad eclipses solis lunaeque.
siue ad coniunctiones planetarum cum stellis fixis, pertinent, neque vero ad plures vel omnes planetas ¬
simul; cuius generis obseruationes admittunt longe certiores computationes chronologicas.
Qua de re non mirari licet, Newtonium his in lucubrationibus chronologicis astronomia fretis nonnunquam ¬
vere inepta et ab omni probabilitate aliena inuenisse. Hoc certe concedendum est, ad
chronologiam maxime antiquiorem stabiliendam omnes vias tentatas, omnes fontes exhaustos et
exantlatos esse; neque vero vel nunc satis constare de epochis chronologiae antiquioris grauissimis. -
Etiamnum enim dissensus est de aetate Mosis, de exitu Israelitarum ex Aegypto, de regne
Salomonis, de bello Troiano, de Memnonis, Sesostris, Homeri, atque sexcentorum principum
rerumque gestarum epochis non solum apud Aegyptios, sed omnes fere gentes paullo antiquiores
Alexandro Magno. In tanta chronologiae et historiae obscuritate ac fluctuatione vix aliquid ex
optatius et desideratius accidere posset, quam inuenire obseruationes astronomicas plurimas eas
que antiquissimas. Scilicet obseruationes astronomicae Aegyptiacae, vt ex papyro Saltiana dicta
apparet (Part. III. §. 1.), id habent peculiare, quod, siue astrologiae, siue historiae gratia, non
vnius planetae, sed plurium vel omnium, scilicet Solis, Lunae, Saturni, Jouis, Martis, Veneris et
Mercurii, loca certo quodam tempore simul ab iis occupata indicant et exhibent. Inter omnes
autem constat, qui astronomiae aliquam operam nauarunt, septem illos planetas, quos Aegyptii
vocarunt, per totam historiam semel tantum simul eadem Zodiaci loca occupare. Per totam historiam -
nullus exstitit dies, nulla hora, qua Sol, Luna, Saturnus, Jupiter, Mars et reliqui planetae
iterum continerentur Zodiaci in gradibus iisdem, atque accidit, exempli gratia, Amosis aut Ramessis ¬
natali; neque per totam historiam vllum temporis momentum afferri potest, quo eadem
fuerit planetarum longitudo atque hodie hacue hora obseruatur. Haec enim est ratio et natura
anni, quem Aegyptii veteres dixerunt, planetaris vel magni. Quem annum Aegyptii quidem nonnisi ¬
9966 vel 9977 annis Aegyptiacis constare putarunt; est autem longe amplior 25). Cyclus
25) Sextus Empiricus adu. Astr. L. V. c.105. p. 355. Fabric. dicit: neyag ?uavrog ot' àvveanogilioy èvyeaxoguoov ¬
rat #ôounzovra rat enra krov cet. Conf. Proclus L.I. cap.2. pag. 10 et 11. Jacob Thomasius de Stoica
