— 349
latuerunt aut, quod valet maxime de libris veterum astrologicis, neglecti fuerunt fontes, vnde
vera veteris mythologiae cognitio deriuanda esset. Quaeritur, quid sint veterum nationum Dii
Deaeque; quas ideas cum nominibus et simulacris numinum coniunxerint; cur certis nominibus
certisque simulacris, insignibus, attributis singula expresserint; cur certis in locis, certis festis,
certis modis singula idola, animalia, vegetabilia coluerint; cur alia cum aliis confuderint, aut se
iunxerint ab aliis; cur alia pro bonis et propitiis, alia pro malis nefandisque habuerint; cur in terris
maxime diuersis eadem sacra reperiantur; quando et quomodo singula populorum numina eorum
que ordines fuerint orta; quomodo sacra gentilium, ad quos religio reuelata nondum peruenit,
cohaereant cum antiquis ipsorum populorum sacris? Ad haec omnia autem mythologia, qualis nunc
est eius ratio, partim nihil respondet, partim imperfecte et false, partim tam varie et diuerse, vt
sane nescias, quid credendum sit. Pendent enim haec omnia a iusto veterum religionum principio
eruendo. Eo enim iam peruenit mythologia, vt negari nequeat, omnes veterum religiones inter
se cohaerere, ex eodem fonte prodiisse, in quo versantur potissimum V. C. Creuzeri merita.
Quare, vero omnis mythologiae principio constituto, facile erit iudicare de indole et natura re
ligionis cuique populo propriae. At vero in eo potissimum cernere licet mythologorum nostrorum
diuersitatem. Maxime enim varia et discrepantia sunt principia mythologiae commendata. Alii
principium astronomicum, alii physicum, alii metaphysicum, alii historicum, alii anthropologicum,
alii adeo politicum, alii alia pro veris habuerunt. Licet in his omnibus aliquid veri insit; patet
tamen, haec principia partim non sufficere ad indolem mythologiae antiquae et hodiernae explicandam, ¬
partim pugnare cum ipsius natura. Verum omnis mythologiae principium est astrologicum, ¬
quod diserte in libris veterum astrologicis indicatur atque ex monumentis Aegyptiorum
astronomicis cognoscitur; cuius haec est ratio.
Natura Dei O. M., omnium rerum auctoris, conseruatoris et gubernatoris, patefacta esi
in operibus suis, nimirum coelo et terrarum orbe. Vires diuinae conspiciuntur praecipue in
coelo cum astris et planetis septem, quorum a motu pendent vicissitudines in rerum natura.
Deus 0. M. vlitur planetis ceu instrumentis in gubernando mundo (p. 75.). Seplem planetae,
natura inter se diuersi, sunt symbola septem virtutum principalium diuinarum, quae, seorsim
cogitata, totidem personas diuinas valent. Ad planetas pertinent omnium rerum ortus et interitus -
(p. 75.). Totus terrarum orbis atque omnes res in sensus humanos cadentes, quin ipsarum -
quoque partes ad aliquem planetam, quippe natura similem spectant, ita vt singuli planetae
varia habeant tum in coelo, tum in mundo sua symbola ac partes (p. 79.). Hinc certi numinis
notio omnia ea in se comprehendit, quae in rerum natura omnino cum certo planeta simillimas
vires exserant. Planetis ac numinibus natura similibus sunt symbola nonnulla communia, par
tim phonetica, partim physicalia. Planelae potiores, Q et ), assumunt proprietates numinum
cum ipsis certo tempore cooperantium.
Hoc vero omnis mythologiae principium astrologicum, a veteribus ipsis propositum atque monumentis ¬
Aegyptiacis confirmatum, non nouum et inauditum est, sed ab ipsa Scriptura sacra dudum ¬
iamiam proditum. Leguntur enim, omissis aliis locis, haec verba (Deuter. IV. 16.): Ne
forte, eleuatis oculis ad coelum, videas Solem et Lunam et omnia astra coeli et errore deceptus -
adores ea et colas, quae creauit Dominus Deus tuus in ministerium cunctis gentibus,
