Gewalt. §. 384. 385.
561
voraus*), dessen voller Ersatz gefordert werden kann, so daß dem Gezwungenen ¬
alles wird, was er ohne die erlittene Gewalt gehabt hättee).
Dieser Gegenstand der Forderung ist unbeschränkt, wenn der Zwingende ¬
selbst belangt wird, und hier ist die Klage eine Delictsklaget
aber Klage und Einrede sind zugleich in rem scriptae, und können
gegen Jeden gebraucht werden, an den und soweit an ihn in Folge
einer Gewalt etwas gekommen ists). Das canonische Recht hat der
metus intervenerit, ut puta stipulationem numeratio non est secuta, aut perfecta, -
si post stipulationem et numeratio facta est, aut per metum accepto
debitor liberatus est, vel quid simile contigerit, quod negotium perficeret. Et
Pomponius scribit, in negotiis quidem perfectis et exceptionem interdum et
actionem competere, in imperfectis autem solam exceptionem. Sed ex facto
scio, cum Campani metu cuidam illato extorsissent cautionem pollicitationis.
rescriptum esse ab imperatore nostro posse eum a praetore in integrum
restitutionem postulare, et praetorem me adsidente interlocutum esse, ut
sive actione vellet adversus Campanos experiri, esse propositam, sive exceptione -
adversus petentes, non deesse exceptionem. Ex qua constitutione colligitur, -
ut sive perfecta sive imperfecta res sit, et actio et exceptio detur.
Volenti autem datur et in rem actio et in personam rescissa acceptilatione
vel alia liberatione.
d) L. 12 §. 2, L. 14 pr. eod.
e) L. 9 §. 7 eod.: Ex hoc edicto restitutio talis facienda est, i. e. in integrum -
officio iudicis, ut si per vim res tradita est, retradatur et de dolo.
sicut dictum est, repromittatur, ne forte deterior res sit facta. Et si accep
tilatione liberatio intervenit, restituenda erit in pristinum statum obligatio.
usque adeo ut lulianus scribat libro IV. digestorum, si pecunia debita fuit.
quae accepta per vim facta est, nisi vel solvatur vel restituta obligatione
judicium accipiatur, quadruplo eum condemnandum. Sed et si per vim stipulanti -
promisero, stipulatio accepto facienda erit. Sed et si ususfructus vel
servitutes amissae sunt, restituendae erunt. L. 18 pr. D. de dolo (4, 3), L. 10
§. 1, L. 12 pr. quod metus (4, 2) L. 38 §. 6 D. de usur. (22, 1). Zufälliger Untergang -
des abgezwungenen Gegenstands, L. 14 §. 11 quod metus. Die Strafe des
Vierfachen wegen verweigerter Restitution auf arbitrium iudicis (L. 14 §. 1—4.
. 9. 10, L. 19 eod.) ist heutzutage weggefallen.
f) L. 14 §. 5. 15, L. 16 pr. §. 2, L. 17. 19. 20 eod.
g) L. 9 §. 8 eod.: Cum haec actio in rem sit scripta, nec personam vim
facientis coërceat, sed adversus omnes restitui velit, quod metus causa
factum est, non immerito Iulianus a Marcello notatus est scribens, si fideiussor -
vim intulit, ut accepto liberetur, in reum non esse restituendam actionem, -
sed fideiussorem, nisi adversus reum quoque actionem restituat, debere
in quadruplum condemnari. Sed est verius, quod Marcellus notat, etiam adversus -
reum competere hanc actionem, cum in rem sit scripta. L. 9 §. 1.
L. 14 §. 18 eod., L. 4 §. 33 D. de doli exc. (44, 4): Metus causa exceptionem
Cassius non proposuerat contentus doli exceptione, quae est generalis. Sed
utilius visum est etiam de metu opponere exceptionem; etenim distat aliquid -
doli exceptione, quod exceptio doli personam complectitur eius, qui
dolo fecit, enimvero metus causa exceptio in rem scripta est : si in ea re nihil
Puchta Pandekten. 12. Aufl.
36