209
§ 90. (§ 80.) A. Eigenthumsklagen.
vincere, rem ab adversario possideri, transferat ad se pos
sessionem per iudicem, licet suam esse non adprobaverit.
Fur. Anth. l. ult. h. t.
Per hanc autem actionem non solum singulae res vindicabuntur, ¬
sed posse etiam gregem vindicari Pomponius scribit
.. Sed enim gregem sufficiet ipsum nostrum esse, licet
singula capita nostra non sint. Ulp. 1. 1 § 3 h. t.
B. Die Klage ist begründet, wenn der Kläger sein Eigenthum
nachweist; doch stehen dem Beklagten Einreden zu, durch welche er
die Verurtheilung abwenden kann (Retentions-R.). Dieselben stützen
sich im Allg. auf ein dem Beklagten zustehendes R., die Sache zu besitzen ¬
oder zu detiniren (z. B. Faustpfand-R., Ususfructus, Miethe).
Insbesondere gehört hieher die exc. doli: a. bei Verpflichtung des
Klägers zur Eigenthumsübertragung (exc. rei venditae et traditae;
vgl. § 75. II. b.); b. wegen der vom Kläger zu erstattenden Verwendungen, ¬
welche Beklagter auf die Sache gemacht hat — impensae: ¬
necessariae (stets), utiles (dem b. f. poss.), voluptariae (nie
zu erstattende); woran sich reihen die Fälle in § 84. I. A. b. B. C.
a. Marcellus scribit, si alienum fundum vendideris et tuum
postea factum petas, hac exceptione recte te repellendum.
— Sed et si dominus fundi heres venditori existat, idem
erit dicendum. Ulp. l. 1 pr. § 1 D. de exc. r. vend. et
trad. 21, 3.
1. Impensae necessariae sunt, quae si factae non sint,
res aut peritura aut deterior futura sit. — Voluptariae
sunt, quae speciem dumtaxat ornant, non etiam fructum
augent, ut sunt viridaria et aquae salientes . . picturae.
Paul. 1. 79 pr. § 2 D. de V. S. 50, 16.
2. Utiles sunt, quibus non factis quidem deterior (res
non suerit, factis autem fructuosior effecta est, veluti si
vineta et oliveta fecerit. Ulp. VI. 16.
3. Sumptus in praedium, quod alienum esse apparuit, a
bona fide possessore facti neque ab eo qui praedium donavit
neque a domino peti possunt, verum exceptione doli posita
per officium iudicis aequitatis ratione servantur, scilicet si
fructuum ante litem contestatam perceptorum summam excedant: ¬
etenim admissa compensatione superfluum sumptum
meliore praedio facto dominus restituere cogitur.
Pap.
1. 48 h. t.
4. Sed si ab eo petamus fundum vel aedificium, et impensas ¬
in aedificium vel in seminaria vel in sementem
factas ei solvere nolimus, poterit nos per exc. doli mali repellere, ¬
utique si bonae fidei possessor fuerit. Gaj. II. § 76.
5.— (dominus) reddat impensam, ut fundum recipiat, usque
eo dumtaxat, quo pretiosior factus est. Cels. l. 38 D. h. t.
C. Das Ziel der Klage ist: Anerkennung des Eigenthumes und
Restitution der Sache cum omni causa post litem contestatam
Salkowski, Institutionen. 3. Aufl.
14