251
inde asse percutit libram, eumque dat ei, a quo liberatur,
veluti solvendi causa. Gaj. III §§. 173, 174.
5. S. T. 2 zu §. 120.
6. Quaedam actiones per pactum ipso jure tolluntur, ut injuriarum, ¬
item furti. L. 17 §. 1 de pactis (2, 14).
7. S. T. 1 zu §. 124.
b. Novation.
§. 129.
Gaj. III §§. 176—181. §. 3 J. h. t. (3, 29).
Die Begründung einer neuen Obligation mit der Absicht, ¬
eine bestehende civilis oder naturalis obligatio in sie
umzuwandeln (animo novandi), vernichtet diese von selbst.
ohne daß es dazu eines besondern Aufhebungsaktes bedarf
(1. 2). Diese novatio kann verbis (durch eine Stipulation)
oder literis (durch transscriptio §. 118), und sowohl mit
bloßer Veränderung der causa, als auch mit einer Veränderung ¬
in den Subjekten der Obligation (delegatio oder expromissio) ¬
vor sich gehen. Daß keine neue wirksame Obligation ¬
aus dem novirenden Rechtsgeschäft entsteht, hindert dessen
aufhebende Wirkung nicht, wenn es an sich gültig ist (3).
Eine nothwendige Novation (4. 5) erfolgt durch litis contestatio ¬
und res judicata (§§. 64 und 66).
I. Novatio est prioris debiti in aliam obligationem vel civilem
vel naturalem transfusio atque translatio, hoc est, quum ex
praecedenti causa ita nova constituatur, ut prior perimatur.
Novatio enim a nova nomen accepit et a nova obligatione.
L. 1 pr. D. de novat. (46, 2).
2. Cui recte solvitur, is etiam novare potest, excepto eo, si ,mihi
aut Titio stipulatus sim; nam Titius novare non potest, licet
recte ei solvatur. L. 10 D. eod.