Rechtswohlthat des Nothbedarfs. § 268.
71
vater unbedingt nur dann, wenn er während bestehender Ehe belangt ¬
wird12.18
§ 268.
Derjenige, welchem diese Rechtswohlthat zusteht, kann verlangen, ¬
daß ihm das zum Leben, nicht aber, daß ihm das zum
standesmäßigen Leben Erforderliche gelassen werde*. Dabei kann
12 L. 17 pr. D. sol. matr. 24. 3, l. 21. 22 pr. D. de re iud. 42. 1,
1. 84 D. de I. D. 23. 3. L. 84 cit.:
„si diremto matrimonio petitur,
ex causa et persona id tribuendum puto. Quid enim, si socer specie
futurae dotis induxerit generum, et cum sciret, se praestare dotem non
posso, id egerit, ut genero insidiaretur“? — Auch dem extraneus promissor ¬
gibt die Rechtswohlthat l. 33 D. de I. D. 23. 3, während sie ihm
ausdrücklich abgesprochen wird in l. 84 eod., l. 41 pr. D. de re iud. 42. 1.
Bei dem Widerspruch dieser Stellen muß man sagen, daß für diese Ausdehnung ¬
der Rechtswohlthat kein Zeugniß vorliege. Ueber Vereinigungsversuche ¬
s. v. Meyerfeld Rhein. Mus. VII S. 111 fg., Sintenis I § 91
Anm. 67, Vangerow a. a. O. Anm. 2 Nr. 3, v. Salpius Novation und
Delegation S. 111, Bechmann Dotalrecht II S. 85, Czyhlarz Dotalrecht
S. 111 fg.
13 Ohne Grund ist, besonders in früherer Zeit, behauptet worden, daß
die Rechtswohlthat noch in einer Reihe von anderen Fällen außer den hier
genannten begründet sei, so namentlich zu Gunsten der Descendenten, zu
Gunsten der Geschwister (wegen l. 63 D. pro soc. 17. 2), zu Gunsten des
Schwiegervaters (wegen l. 16 D. sol. matr. 24. 3), ex iure tertii (wenn
der Schuldner aus den Mitteln eines Dritten lebt). Vgl. über diese und
andere Fälle Vangerow a. a. O. Anm. 2 Nr. 1. 3 und S. 294-296,
Holzschuher a. a. O. Nr. 3 und S. 232 Note *. S. auch Fitting
das castrense peculium S. 160 Note 23. Gegen das benef. competentiae
der Descendenten Seuff. Arch. XXXII. 27.— Dagegen ist für das frühere
Recht noch hinzuzufügen der Fall der jetzt durch das Einführungsgesetz zur
Reichconcursordnung § 4 aufgehobenen Güterabtretung (§ 266). KO. § 152.
S. übrigens auch Brinz 2. Aufl. II § 286 Note 11. Nach dem Recht vor der
Reichsconcursordnung stand Personen, welche ihren Gläubigern ihr Vermögen
reiwillig abgetreten hatten, in Betreff des neu erworbenen Vermögens die
Rechtswohlthat des Nothbedarfs gegen die aus der Zeit vor der Güterabtretung ¬
herrührenden Forderungen zu, § 40 1. de act. 4. 6, l. 4 pr. l. 6. 7
D. de cess. bon. 42. 3, l. 3 C. de bon. auct. iud. 7. 72. Ueber Controversen ¬
in Betreff dieses Punktes s. die früheren Auflagen bis zur vierten.
Seuff. Arch. XXXIV. 103, XXXVIII. 336. Entscheid. des RG. VI S. 147.
1 — „ne egeant“, l. 173 D. de R. I. 50. 17: ebenso l. 19 § 1 D. de § 268.
re iud. 42. 1. L. 30 eod.: — „ita ut .. . aliquid sufficiens relinquatur“.
L. 6 D. de cess. bon. 42. 3: — „unde ergo modum hunc aestimabimus,
utrum ex quantitate eius quod acquisitum est, an ex qualitate? Et