LIBER
dinem, efficiuntur continuae secundum longitudinem: & prius continuae secundum profundum, efficiuntur -
continuae secundum longum, et ergo ibi non solum lineae lineis adduntur, sed et superficies superficiei, -
et corpus corpori. Verum illic nulla prorsus est augmentatio, sed sosum motus localis, quò
partes sensim distrahuntur, et rursum altero ordine continuantur, quemadmodum analogia aquae
digito per planitiem ductae, itidem et ligni, ostendit litera. Nempe in augmentatione non solum secun
dum unum magnitudinis interuallum fit crementum, sed et secundum unumquodque ongitudinem
scilicet, latitudinem, et profunditatem, praecipue tamen secundum corporis atque profunditatis cre
mentum attenditur et sumitur augmentatio. In huiusmodi autem porrectione cerę, quantùm fit crementi -
secundum unum extensionis interuallum, tantum fit decrementi secundum alterum, ut quan
tum crescit longitudo, tantum decrescit latitudo aut profunditas.
Vod in quantitate extensio est, in qualitatę est intensio, & in latione
successio, estque unum alterius apta simslitudo. Enantius. Eum qui
discit, Oneropole, credulum esse necesse est. Et idcirco nos tibi in hoc
assentimur, quo à te quod reliquum est discamus. One. Nos iuuabit
quod de rari, & densi contrarietate iam percipimus. Enan. Quo pacto? -
One. Nam sicut res quae actu sunt, magnitudine & paruitate na
tura determinatę sunt: ita duratione, & durationis propensione & breuitate. Hinc
o Enanti pendent rerum periodi, & unum alterius apta est similitudo. Itidem & res
intensione & remissione natura determinatae sunt. Et reuera philosophari de qua
litatum intensione & remissione, & earum contrarietate, est philosophari de magnitudine -
& paruitate, & quantitatum contrarietate. Enan. Manifestius id nobis
aperi: & primum mihi expedire uidetur. ut nobis manifestes an solum tota qualitas -
toti qualitati sit contraria, an & pars parti. Onero. Sequar quo me trahis. si sit ab
corpus densum quadricubitum, quod totum fiat rarum, acquiratque quantitatem
taram c. h.i,. k, d. Arbitraris ne totam dimensionem a b, toti dimensioni c d esse contrariam? -
Enan. Etiam. nam eidem subiecto uicissim assunt, à quomotuo se expellant -
necesse est. One. Et quartam partem c hęquantacunque sit) productam in tota
materia a ę, arbitraris ne etiam contrariari cubitali a e? Enan. Ego equidem arbitror, -
quandoquidem eidem subiecto ae uicissim assint, & nunquam simul se eidem adesse -
permittant. One. Nam se occuparent. nonne ergo tota dimensio ab, contraria
tur totic, de & pars ut a e, parti ut che Enan. Sic est. One. Et si c haduenisset materiae -
ef, nonne densam dimensionem ef expulisset? Enam. Nimirum expulisset eadem
ratione. One. Et si aduenisset materiae fig, expulisset dimensionem fgl. Et si materiaegb, -
expulisset cubitalem dimensionem gb. Enan. Indubie. One. Est igitur ch
cuilibet cubitali a b contrarium. Enan. Est utique. One. Et ita dehi, & ik, & kd, necterem -
argumentum, ostenderemque unumquodque ipsorum unicuique cubitalium ab,
esse contrarium. Enan. Consimiliter certe. One. Ita amice tota qualitas toti qualitati
quam expellit, abit contraria: ut tota expellens dimensio toti expulsae dimensioni.
Enan. Nihil minus: & totas ad inuicem abire contrarias, minus incontrouersiam uenit,
presertim cum intensae fuerint. C At quid de partibus sentiendum sit & de ipsis cum
remissaefuerint, ambigendum est. Nam & pars parti & ipsae remissae in eodem subiecto -
& secundum eandem partem se simul admittere uidentr. One. Attamen totam toti
esse contrariam, & partem parti, nobis dimensio insinuat. Enan. Mihi quidem nonsatis. -
One. Dic age, cum incipit a b rarescere a parte a, ita ut acquirat ch & nihil ulterius, -
nonne stat ch in materia ab cum ef, fg, & gb? quę sua tamen concessa sunt esse
contraria: neque se mutuo expellunt, immo neque unquam expellerent. Enan. Sic est. One.
Perpendisne id esse, quod rara dimensio ch non adueniat in situ ef, aut alicuius aliorum
cubitalium. Si emm aduenisset, proculdubio quodcunque illorum abiecisset, ut abiecit ae: alioqui -
se occupassent Itane sentis, an aliter. Enan. Sicrecte. One. Et nunquam se expel
lunt, nisi simul adueniant sedm extensionem: ita ut nisi alterum expelleretur, abijceretque
se occuparent. Enan. Est ut ais. Oner. Et quod in dimensione extensio est, in latione -
est successio, & in qualitate intensio. Et quemadmodum dimensiones extensionesese -
occupare nequeunt: ita neque lationes successione, neque qualitates infensio
ne. Si emim decem pedalia sese occuparent, decem pedalia solum tantum atque unum occuparent: -
& si decem horaese duratione occuparent, decem horae solum tantum atque una cu
rarent: ita si decem qualitatis gradus se intensione interciperent occuparentque, decem
gradus solumtantum intensi atque unus apparerent: ut decem caloris gradus se intensions
penetrantes,
