Volltext: Vitruvius: Vitrvvivs Itervm Et Frontinvs À Iocvndo Revisi Repvrgatiqve Qvantvm Ex Collatione Licvit

DECIMVS. tionibus onerũ facit egreſſus in altum, cuius ſuculæ
cardines uti cẽtra porrecti in chelcniis, foraminibus
q̃́ eius uectes cõcluſi, capitibus ad circinũ circũactis
torni rõne uerſando faciũt onerũ elatiões, Quẽadmo
dum ẽt ſerreus uectis cũeſt admotus ad onus, qđ ma
nuũ multitudo non põt mouere, ſuppoſita uti centro
cito porrecta p̃ſſione, qđ græci υ’ϖομόχλιν appel
lant, & uectis lingua ub onus ſubdita, caput eius
unius hois uiribus preſſum, id unus extellit. Id autẽ
fit ꝙ breuior ꝑs prior uectis ab ea p̃ſſione, qđ eſt cen
trũ, ſubit ſub onus, & qđ lõgus ab eo cẽtro diſtans
caput eius, ꝑ id cũ ducitur faciũdo motus circinatiõis
cogit p̃ſſionibus examinare paucis manibus oneris
maximi põdus, Itẽ ſi ſub onus uectis ferrei lingula ſu
biecta fuerit, neq́ eius caput p̃ſſiõe imũ, ſed aduer
ſus in altitudinẽ extolletur, lingula ſilcta in areæſo
lo habebit eã ꝓ onere, oneris autipſius angulũ pro
p̃ſſiõe, ita nõ tã faciliter, ꝗ̃ ꝑ preſſionẽ, ſed aduerſus
nihilominus in pondus oneris erit excitatũ Igitur ſi
plus lingula uectis ſupra hypomochlion poſita ſub
onus ſubierit & caput eius ꝓpius cẽtrũ p̃ſſiões ha-
buerit, nõ poterit onus eleuare, niſi (quẽadmodũ ſu-
praſcriptũeſt) examinatio uectis lõgius ꝑ caput neq́
iuxta onus fuerit facta, Id aũt ex trutinis, quæ ſtate
ræ dicũtur licet cõſiderare, Cũ. n. anſa ꝓpius caput,
unde lancula pẽdet, ubi ut cẽtrũ eſt collocata, & æꝗ-
pondiũ in alter ã ꝑtẽ ſcapi ꝑ pũcta uagãdo, quo lon-
gius, aut ẽt ad extremũ ꝑducitur paulo ẽt pari põde-
re ampliſſimũ penſionẽ parẽ ꝑſicit, ꝑ ſicapilibratio-
nem & examinationem lõgius à cẽtro recedentẽ, Ita
imbecillior æꝗpõdii breuitas maiorẽ uim põderis mo LIBER mẽto deducẽs ſine uehemẽtia molliter ab imo ſurſum
uerſum egredi cogit, Quẽadmodumẽt nauis onerae
riæ maximæ gubernator anſam guberna li tenes, ꝗ
o@ αζ à græcis appellatur, una manu momẽto ꝑ cẽtrs
rőnẽ preſſiõibus artis agitãs uerſateã ampli ſſimis
& imanibus meras & penus pőderibus oneratam,
eiusq́ uela cũ ſunt ꝑ altitudinẽ media mali penden
tia nõ põt habere nauis cebere curſũ, cũ aũt in ſũmo
cacumiæ ãtẽnæ ſubducta ſũt, tũc uehemẽtiori ꝓ gre
ditur ipetu, ꝙ nõ ꝓ xime calcẽ mali, qđ eſt leco cẽtri,
ſedin ſummo lőgius, & ab eo ꝓ greſſa recipiũt inſe
uela uẽtũ, Itaq́ uti uectis ſub onere ſubiectus, ſi ꝑ
mediũ premitur durior ẽ, neq́ incũbit, cũ aũt caput
cius ſummũ deducitur, faciliter onus extollit, Simili-
ter uela, cũ ſunt ꝑ mediũ tẽperata, minorẽ habẽt uir
tutem, Quæ aũt in capite mali ſũmo colloc ãtur di, cedẽ
tia lõgius à cẽtro nõ acriore, ſed eodẽ flatu preſſione
cacuminis uehemetius cogũt ꝑ gredinauẽ, Etia remi
circa ſcalmos ſtrophis religati cũ manibus impellutur
& reducũtur extremis ꝓgrediẽnbus à cẽtro parmis
in maris undis, ſummã impulſu uehemẽti ꝓtrudũe
porrectãnauẽ ſecãte ꝓra liquoris raritatẽ. Onerũ
uero maxima pondera cũferutur à phalãgarus exa
phoris, & tetraphoris, examinãtur ꝑ ipſamedia cen
@ra phalãgarũ, uti idiuiſi oneris ſolido põdere certa
quadã diuiſiõis rõne æquas ꝑtes collis ſinguli fer ant
oꝑarii, Mediæ. n. ꝑtes phalãgarum, ꝗbus lora tetra-
phororũ inuehũtur, clauis ſunt ſinitæ, ne labãtur in
unã uel alterã ꝑtẽ, Cũ. u. extra ſinẽ cẽtri ꝓmouẽtur,
premũt eius collũ, ad quẽ ꝓpius acce ſſerũt, quẽadmo
dum in ſtatera æꝗpondiũ cũ examine ꝓ greditur ad DECIMVS. fines ponderationũ, eadẽ rõne iumenta, cũiuga co-
rum ſubiugiorũ loris per mediũ tẽper atur, æqualiter
trahunt onera. Cũ aũt impares ſunt eorum uirtutes,
& unũ plus ualendo premit alterũ, loro traiecto fit [?]
una ꝑs iugilõgior, quæ imbealliori auxiliatur iumẽ
to, Ita in phalangis ut in iugis, cũ in medio lora non
ſunt collocata, ſed ã ꝑtẽ, qua ꝓgreditur lorũ à medio
centro breuiorẽ fficit & altera lõgrorẽ, ea rõne, ſi ꝑ
id centrũ, quoloa ꝑductũ eſt lorũ utraq, capita circũ
agentur, lõgior ꝑs ampliorẽ, breuior mincrẽ aget cir
cinationẽ, Et quẽadmodũ minores rotæ duriores & difficiliores habẽt motus, ſic phalãgæ, & iuga in qui
bus ꝑtibus habẽt minor a ab cẽtro ad capita interual
la, premunt duriter {co}{ll}a, quæ aũt longiora habẽt ab
codẽ centro ſpatia, leuant oneribus extr ahẽtes & fe-
rentes, Cũhæc ita ad centrũ porrectiõibus & arana
tionibus receperint motus, tum uero etiã ploſtra, rhe
dæ, tympana, rotæ, cocleæ, ſcorpiões, baliſtæ, præla,
cæteræq́ machinæ iiſdẽ rõnibus ꝑ porrectu centrũ & rotationẽ arcini uerſatæ faciũt ad ꝓpofitũ effectus.

De organorum ad aquam hauriendam generibus
& primum de tympano.

112. Caput. IX.

NVnc de organis, quæ ad hauriendũ aquã
inuenta ſunt quẽ admodũ uariis generi,
bus cõparentur, exponã, Et primũ dicam
de tympano, Id aut nõ alte tollit aquam, ſed exhaurit
expeditiſſime multitudinẽ magna, Fit axis ad tornũ
aut circinũ fabricatus capitibus lamina ferratis ha-
bens in medio circa ſe tympanũ ex t abulis inter ſe co-
agmẽtatis, co{ll}ocaturq́ in ſtipitibus habẽtibus in ſe

Waiting...

Nutzerhinweis

Sehr geehrte Benutzerin, sehr geehrter Benutzer,

aufgrund der aktuellen Entwicklungen in der Webtechnologie, die im Goobi viewer verwendet wird, unterstützt die Software den von Ihnen verwendeten Browser nicht mehr.

Bitte benutzen Sie einen der folgenden Browser, um diese Seite korrekt darstellen zu können.

Vielen Dank für Ihr Verständnis.

powered by Goobi viewer