Full text: Clavius, Christoph: Gnomonices libri octo, in quibus non solum horologiorum solariu[m], sed aliarum quo[quam] rerum, quae ex gnomonis umbra cognosci possunt, descriptiones geometricè demonstrantur

LIBER SEXTVS. a d a b, diametrum paralle [?] li propoſiti perpendicularis; & per L, excitentur ad B E, A E, duæ per-
p [?] endiculares N L M, O L P. Ex quibus, quoniam maiores ſunt recta K L, (Nam ſi concipiatur ſe-
inicirculus paralleli conuerſus ad propriam poſitionem, vt ad Meridianum ſit rectus, erit K L, per
defin. 4. lib. 11. Eucl. ad eundem
recta, atque adeo, per defin. 3. lib. 11. Eucl. perpendicularis ad om
nes in eo lineas per L, ductas. Ducta igitur recta E L Y, erit an-
gulus k L E, rectus. Cum igitur
& anguli M N E, P O E, recti ſint; ſi ducantur tres ſemidiametri
ſphęrę E k, E M, E P, quarū qua-
drata æqualia ſunt, erũt tam duo
quadrata rectarũ MN, NE, quàm
duo quadrata rectarum P O, OE,
duobus quadratis rectarum K L,
L E, æqualia. Quamobrem cum
tam quadratum ex N E, quàm ex
O E minus ſit quadrato ex L E,
quòd tam linea N E, quàm O E,
in triangulis rectangulis N E L,
O E L, minor ſit quàm L E; erit
tam reliquum quadratum rectæ
M N, quàm reliquum quadratũ
rectæ P O, maius reliquo quadra
to rectæ K L: atque idcirco vtra-
que recta M N, P O, maior erit
quàm K L. Solum quando perpendicularis K L, cadit in punctum n, vbi diameter paralleli Verti
calis diametrum diuidit, vt in figura 3. contingit, recta k L, æqualis eſt rectæ P O. Quia enim tunc
duo quadrata ex K L, L E, duo-
bus quadratis ex P O, O E, æqua
lia ſunt; ſi auferatur commune
quadratum rectæ L E, æquale
erit reliquum quadratum rectæ
K L, reliquo quadrato rectę
P O; ac proinde rectæ K L, PO,
æquales erunt. Nihilominus
tunc etiam recta M N, rectam
K L, ſuperabit, quòd M N, ſit
tunc ſemidiameter ſphæræ, at
K L, ſemidiametro minor) ab-
ſcindantur ipſi K L, duæ æqua-
les N Q, O R; atque per pun-
cta Q, R, ex centro E, rectæ
emittantur E Q S, E R T, ſecan-
tes Meridiani circunferentiam
in S, T. Poſtremo ad rectam
E Y, excitentur in E, & L, duæ
perpendiculares E g, L f. His
enim rite peractis, inuentæ erũt
omnes dictę ſex circunferentię
ad tempus propoſitum, cum ni-
mirum Sol in puncto K, paralleli a e b, exiſtit. Nam, vt in ſequenti cap. oſtendemus, g f, erit cir-
cunferentia hectemoria; B M, horaria; A P, deſcenſiua; B Y, meridiana; A T, Verticalis; & A S,
horizontalis.

472.1.

Tnuentio dicta-
rum ſex circun-
ferentiarum ex
Analemmate,
Sole extra Ae-
quatotem exi-
@ent [?] e.
0553-01
10
47. primi.
20
19. primi.
0553-02
30
47. primi.
40
50

POSSVNT autem tres circunferentiæ mobiles, vt hectemoria, horaria, ac deſcenſiua faci-
lius reperiri, ſine tot lineis perpendicularibus, hac ratione. Ducta ex K, loco Solis ad a b, diame-
trum paralleli perpendiculari K L, ducatur ex E, per L, recta E L Y, ad quam in E, excitetur per-
pendicularis E g. Nam ſi ex L, vt centro, interuallo autem L K, ſumatur beneficio circini punctũ
f, in Meridiano, erit g f, circunferentia hectemoria. Si vero ex puncto d, vbi paralleli diameter
ſecat diametrum Horizontis, vt cẽtro, interuallo autem d K, accipiatur in Meridiano punctũ M,

Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer