Full text: Biancani, Giuseppe: Sphaera mvndi, sev cosmographia demonstratiua, ac facile methodo tradita

424. PARS SECVNDA.
DE NOVO HOROLOGIO VIATORIO
IN QVADRANTE
Per altitudines Solis deſcribendo. Cap. I.

QVoniam Horologium hoc deſcribitur per| Tabulam altitudinũ Solis in ſingulis horis
ſupra horizontem loci illius, pro quo Horologium deſcribendum eſt: ideo paratam
habere oportet huiuſmodi tabulam, conſtructam ad latitudinem dati loci, qualis eſt
ſequens, conſtructa à D. Alfonſo Iſæo nobili Parmenſi, atque in Mathematicis ver-
ſatiffimo ad latit. 44 {1/2}. vti eſt Parmenſis. vbi nunc in exemplo trademus regulas hu-
ius Horologij deſcribendi.

425. LOCVS TABVLÆ.

SEd ante omnia præmiſſa Tabula declaranda eſt. in ea igitur conſiderandi ſunt duo proceſſus. Primus qui tendit a ſiniſtra in dexte@ã, & dicitur verſus alter tendit à ſumo ad imum, & dicitur co-
lumna. Verſus ſunt 22. quorum. primus continet titulum. ſecundus numeros Horarum ab ortu 1. 2. 3. & c. & ab occaſu 23. 22. 21. & c. ternus continet varios characteres; quorum primus M. ſig n@ficat
Menſes ſecundus D. dies, 8. ſigna, G. gradus, M. minuta. poſtea iterum ſequuntur M. D. S. G. M. & c. idem ſignificantia poſtea ad finem huius verſus, ſunt hor. M. ideſt, Horæ, minuta. reliqui ver ſus
intelligentur partim ex columnarum expoſitione, partim ex vſu tabulæ.

Secundum columnas tota tabula diuitur in tres partes, in Annum, in Altitudines, in Tempora. Prima pars, quæ Annus eſt conſtat ex octo columnis, quarum prima continet nomina ſex Menſium
incipiendo à ſolſtitio hyemali vſque ad æſtiuum, vt indicat litera M, ei in tertio verſu præfixa. Se-
cunda continet aliquot dies menſium, ſeu numeros dierum menſium primæ columnæ, cui ideo litera
D. inſcribitur. Tertia cui S. inſcribitur habet ſex ſigna, ſeu ſex characteres ſignorum Zodiaci aſcen-
dentium, quæ reſpondent ſex menſibus primæ columnæ. Quarta cui ſuperponitur G. M. continet
numeros graduum, & minutorum ſex ſignorum præcedentis columnæ, qui numeri reſpondent fin-
guli numeris ſingulis dierum ſecundæ columnæ, qui ſunt ſecum in eodem verſu. Qu@nta continet
reliquos fex menſes, ideo ei M. iterum præſcribitur. Sexta dies aliquot menſium. Septima, reli-
quorum ſex ſignorum deſcendentium characteres reſpondentium diebus menſium quintæ, & ſextæ
columnæ. Octaua habet numeros graduum, & min. præcedentium ſignorum, qui gradus, & min. re-
ſpondent diebus præcedentis columnæ, qui ſunt ſecum in ijſdem ver@bus. Quapropter duo primi
verſus harum 8. columna rum ſignificant menſis Iunij diem 22. reſpondere gr. 30. min. 0. ♊. & pariter
eiuſdem menſis eandem diem 22. reſpondere gr. o. min. o. ♋. quæ omnia indicant prædicta die 22. Solem tranſire a Geminis ad Cancrum, ſeu deſcribere tropicum Cancri. Tertius verſus earundem
columnarum indicat die 6. Iunij Solem percurrere paralellum tranſeuntem per gr. 25. min. o. ♊. die
verò 8. Iulij Solem percurrere paralellum tranſeuntem per gr. 15. min. o. ♋.

425.1.

Prima
pars ta-
bul@ in
qua An-
nus.

Igitur numeri gr. & min. Signorum, qui ſunt iu quarta, & octaua columna denotant totidem para-
lellus æquatoris tranſeuntes per tot, taleſq; gradus. alij porrò ſunt paralelli per initia Signorum, qui
notantur per gr. 0. min. 0. alij per gr. 10. vel 15. & c. alij ſunt ſimul paralelli, & arcus diurni horarum in-
tegrarum, vti ſunt qui tranſeunt per gr. 24. min. 25. ♋. per eos enim tranſit arcus diurnus horarum
15. vt apparet procedẽdo in eodem verſu vſq; ad columnam temporis diurni, ibi enim ſunt hor. 15. 0. Pariter in gr. 20. min. 20. ☊. eſt arcus diurnus horarum 10. vt apparet procedẽdo in eodem ver@u vſq; ad colum. temp. diurni, vbi horæ 10. 0. & ſic de reliquis. Hi autem arcus aſſumpti ſunt propter eo-
rum vtilitatem in horologij propoſiti deſcriptione; in paralellis enim horologij (quos poſtea vide-
bis) correſpondentibus hil [?] ce arcubus diurnis, ſe mutuò ſecantbinæ horæ, ita vt nulla hora ſit in ijs
ſolitaria, & præterea habetur in ſingulis eorum punctum vnum in horizonte pro ortu Solis in quoli-
bet arcu diurno. quæ res plurimum confert ad rectam horologij deſcriptionem. ſunt autem in toto
hoc anno 19. paralelli, quorum ſingulis è directo reſpondent ſinguli verl [?] us continentes gr. & min. altitudinem Solis pro ſingulis horis in præcedentibus paralellis, quæ eſt ſecunda pars Tabulæ, de qua
modo dicendum.

425.1.

Areus
@iur@i.

Poſt haſce octo columnas, ſequitur ſecunda pars Tabulæ, quæ continet columnas 16. quarum prima
eſt ſub hora 23. & continet gradus, & min. altitudinum in hora 23. in ſingulis aſſumptis paralellis, v. g. gr. 9. min. 21. quæ ſunt in verſu reſpondente primo verſui anni, in quo eſt paralellus per finem ♊, & initium ♋, qui dicitur tropicus Cancri, ſignificant in tali paralello Solem hora 23. ſiue horam 23. eſſe

Waiting...

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.

powered by Goobi viewer