395
LIBER TERTIUS.
ctangulum sub tota secante et exteriore segmento inter ¬
punctum et convexam circumferentiam contentum
aequale quadrato ex contingente.
Extra circulum ABI sumatur aliquod punctum 4,
et a A ad ABI circulum cadant duae rectae ATA,
AB, et ipsa quidem AI'A secet circulum ABF, ipsa
vero AB contingat; dico rectangulum sub 44, AI
contentum aequale esse quadrato ex ZB. Ipsa igitur
AT'A vel per centrum transit vel non.
Transeat primum per centrum, (Fig. 278, a.), et
sit Z centrum circuli ABT', et iungatur ZB; rectus
igitur est ZBA (III. 18.). Et quoniam recta 4T bifariam ¬
secta est in Z, adiicitur vero ipsi TA; rectangulum ¬
sub AA, AI' cuni quadrato ex ZI aequale
est quadrato ex ZA (II. 6.). Aequalis autem ZI
ipsi ZB; rectangulum igitur sub AA, AT cum quadrato ¬
ex ZB aequale est quadrato ex ZA. Quadrato
vero ex ZA aequalia sunt (quadrata ex ZB, BA (I.
47.), rectus enim angulus ZBA (III. 18.); rectangulum
igitur sub AA, AI cum quadrato ex ZB aequale est
quadratis ex ZB, BA. Commune auferatur quadratum ¬
ex ZB, reliquum igitur rectangulum sub A4,
AI aequale est quadrato ex contingente AB.
Cor. 1. Si ex eodem puncto extra circulum ducantur
plures rectae, quae circulum secant, rectangula sub unaquaque
earum integra et parte eius (exteriore inter se sunt aequalia.
Quodvis enim eiusmodi rectangulum aequale est quadrato contingentis ¬
ex isto puncto ad circulum ductae. Cf. Clavius,
Tacquet, Gilbert alii.
Cor. 2. Utramque propositionem III. 35. Cor. et III. 56.